Anne Teresa De Keersmaeker zoekt in stilte de essentie op.

The Song

Anne Teresa De Keersmaeker, Ann Veronica Janssens, Michel François, Rosas

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Choreografe Anne Teresa De Keersmaeker keert met The Song terug naar de essentie van de dans. Voor deze voorstelling werkte ze nauw samen met beeldend kunstenaars Ann Veronica Janssens en Michel François. Op een gestript podium voert een groep van negen dansers en een danseres een virtuoze gevoelige dans op. The Song spreekt over een steeds sneller voortrazende wereld, waarin het individu zichzelf dreigt te verliezen. Hoewel de relatie tussen dans en muziek een centrale pijler was in het werk van De Keersmaeker, speelt The Song zich voor het grootste gedeelte in stilte af. Een onverwachte en gewaagde nieuwe stap. Niet sinds Once in 2002 heeft een productie van De Keersmaeker voor zoveel ophef gezorgd.

Achtergrondinformatie

De Vlaamse choreografe Anne Teresa De Keersmaeker keert met The Song terug naar de essentie van de dans. Samen met beeldend kunstenaars Ann Veronica Janssens en Michel François ontwierp zij een toneel dat volledig kaal is gestript. Muziek, toch altijd een centrale pijler in het werk van De Keersmaeker, ontbreekt. The Song speelt zich voor het grootste gedeelte in stilte af. Het is een bewuste keuze van de choreografe om in die extreme eenvoud ruimte te scheppen voor vragen als ‘wat is beweging’ en ‘hoe organiseer je beweging in tijd en ruimte’; en om nieuwe mogelijkheden te verkennen. “Zonder muziek moet je op zoek naar andere ankerpunten die de tijd organiseren.” En: “Stilte kan zwaar zijn, maar ze kan ook openheid creëren,” aldus De Keersmaeker in De Standaard.
Zo extreem sober als het toneel is, zo virtuoos is het ballet dat er wordt opgevoerd door de tien performers. Strakke, dynamische groepschoreografieën, waarin zij als een vlucht vogels over het toneel zwermen, worden afgewisseld met nostalgische duetten en speels huppelende solo’s waarin het lichaam zijn eigen gewichtloosheid opzoekt.
De Keersmaeker onderzoekt de dynamische wisselwerking tussen groep en individu. Wat is het basisprincipe dat al die vogels telkens weer in formatie brengt, om vervolgens die harmonie weer moeiteloos op te breken, in solo’s, trio’s en duetten? Hoe kan je een idee vormgeven, zonder het te verhinderen zijn eigen vlucht te nemen? Het zijn vragen die raken aan de basisprincipes van de choreografie, maar ook aan bredere maatschappelijke thema’s. Immers, hoe kunnen we voorkomen dat we steeds worden opgeslokt door een alsmaar voortrazende beweging waar we zelf geen grip meer op lijken te hebben? Wie zijn wij nog in deze alsmaar voortrazende wereld met zijn steeds sneller voortschrijdende technologische ontwikkelingen? Hoe vinden wij de ruimte en de tijd om tot bezinning te komen, en voor onszelf een nieuwe toekomst te creëren?
Ondanks het (bijna) ontbreken van muziek in The Song, is het toch een heel muzikale voorstelling. De dansers zingen songs van The White Album van The Beatles, dat zo een discreet onderliggende score voor de voorstelling vormt. Wellicht is het een referentie aan het experimentele karakter van deze beroemde langspeelplaat, waarmee The Beatles zichzelf in hun tijd opnieuw trachtten uit te vinden. En de geluiden die de dansers al dansend maken worden ter plekke op het toneel gekopieerd en versterkt door de geluidseffecten van foley-artist Céline Bernard, waardoor een spannend, ritmisch spel ontstaat tussen origineel en kopie.
Het lichtbeeld bestaat uit gewoon TL-werklicht en slechts één reuzenspot. Zij het dat boven de vloer een zilverkleurig, half transparant, glitterend zeil hangt, dat zorgt voor talloze lichtschakeringen. Naargelang de bron van het licht werpt het zeil nu eens een schaduw op het speelvlak en verandert het dan weer in een grillig deinend oppervlak van lichtvlekken. Soms ook beklemtoont de spot met felle lichtstrepen de horizontale of verticale dimensie.

Biografieën

Tijdens haar studie aan Mudra in Brussel creëerde Anne Teresa De Keersmaeker haar eerste choreografie, Asch, in 1980. Twee jaar later ging Fase, four movements to the music of Steve Reichin première, waarmee zij internationaal doorbrak. In 1983 richtte De Keersmaeker haar gezelschap Rosas op en creëert Rosas danst Rosas. In haar werk staat enerzijds de relatie tussen muziek en dans centraal. Ze gebruikt muziek van componisten uit verschillende historische periodes: Monteverdi, Bach, Beethoven, Mozart, Bartók, Webern, Ligeti, maar ook Miles Davis, John Coltrane en traditionele Indische muziek. Daarnaast werkt ze samen met hedendaagse componisten zoals Steve Reich, George Benjamin, Toshio Hosokawa en Thierry De Mey. Anderzijds is het onderzoek naar de relatie tussen dans, taal en tekst een constante (Just Before, Quartett, In real time, I said I). Rosas was huisgezelschap van de Munt/La Monnaie van 1992 tot 2007. Hier maakte De Keersmaeker haar eerste opera (Hertog Blauwbaards burcht). In 1995 richtte ze haar eigen dansschool P.A.R.T.S., de Performing Arts Research and Training Studios, op in Brussel.

Rosas is het Brusselse dansersensemble rond de Vlaamse choreografe en danseres Anne Teresa De Keersmaeker. Met Fase, four movements to the music of Steve Reich uit 1982, brak zij internationaal door. De afgelopen 28 jaar heeft ze samen met haar gezelschap een indrukwekkende reeks choreografieën gecreëerd. Rosas staat voor een danskunst van het pure schrijven met bewegingen in ruimte en tijd. De relatie tussen beweging en muziek staat centraal. Daarnaast wordt in verschillende producties de verhouding tussen dans en tekst onderzocht.
Rosas is één van de weinige gezelschappen met een vaste danserskern. Parallel met het maken van nieuwe voorstellingen blijft Rosas het opgebouwde repertoire presenteren. Zo wordt het eigen artistiek verleden doorgegeven aan nieuwe generaties toeschouwers en dansers.
Rosas is internationaal sterk verankerd en bespeelt de toonaangevende podia voor hedendaagse dans in Europa en ver daarbuiten. Tegelijkertijd blijft de aanwezigheid in eigen land een prioriteit. Naast jarenlange partnerschappen met de grote nationale cultuurhuizen wordt nadrukkelijk samengewerkt met een circuit van kleinere zalen.
Rosas stelt zich een expliciete kunsteducatieve opdracht en besteedde de afgelopen jaren veel aandacht en energie aan educatieve en participatieve projecten. Deze inspanningen zullen de volgende jaren intensief voortgezet worden.
Rosas is een open huis en deelt zijn infrastructuur niet alleen met de dansschool P.A.R.T.S., maar ook met het hedendaags muziekensemble Ictus, Workspace Brussels en talrijke gezelschappen die in de studio’s repeteren. De aanwezige know-how inzake management, communicatie en administratie wordt ook ingezet voor gastprojecten die in de slipstream van het artistiek parcours van De Keersmaeker ontwikkeld worden.

CREDITS

een voorstelling van
Anne Teresa De Keersmaeker
een voorstelling van
Ann Veronica Janssens
een voorstelling van
Michel François
gecreëerd met en gedanst door
Pieter Ampe
gecreëerd met en gedanst door
Bostjan Antoncic
gecreëerd met en gedanst door
Eleanor Bauer
gecreëerd met en gedanst door
Carlos Garbin
gecreëerd met en gedanst door
Matej Kejzar
gecreëerd met en gedanst door
Mark Lorimer
gecreëerd met en gedanst door
Mikael Marklund
gecreëerd met en gedanst door
Simon Mayer
gecreëerd met en gedanst door
Michael Pomero
gecreëerd met en gedanst door
Sandy Williams
geluidseffecten
Céline Bernard
scenografie
Ann Veronica Janssens
scenografie
Michel François
kostuums
Anne-Catherine Kunz
repetitieleiding
Muriel Hérault
dramaturgie
Claire Diez
muzikaal advies
Eugénie De Mey
muzikaal advies
Kris Dane
advies geluidseffecten
Olivier Thys
assistent artistiek directeur
Anne Van Aerschot
assistent artistiek directeur
Femke Gyselinck
productiemanagement
Johan Penson
geassisteerd door
Tom Van Aken
techniek
Simon Reynders
techniek
Jan Herinckx
techniek
Davy Deschepper
techniek
Bardia Mohammad
techniek
Wannes De Rydt
techniek
Jitske Vandenbussche
geluid
Alex Fostier
geluid
Vanessa Court
met dank aan
Jérôme Bel
met dank aan
Tim Etchells
met dank aan
Alain Franco
met dank aan
Deborah Hay
met dank aan
Chrysa Parkinson
met dank aan
Rita Poelvoorde
met dank aan
Philippe Van Leer
met dank aan
Michael Schmid
productie
Rosas
coproductie
De Munt/La Monnaie
coproductie
Théâtre de la Ville (Paris)
coproductie
Grand Théâtre de Luxembourg
coproductie
Concertgebouw Brugge