Van Bartók tot Weather Report – een verrassend programma van Viktoria Mullova & Friends.

The Peasant Girl

Viktoria Mullova, The Matthew Barley Ensemble

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

De Russische violiste Viktoria Mullova, vermaard om haar virtuoze interpretaties van het kernrepertoire van de klassieke muziek, laat op het Holland Festival ook een andere kant van haar artistieke persoonlijkheid zien. Samen met haar man de cellist Matthew Barley, twee percussionisten en jazzpianist Julian Joseph brengt zij een onorthodox programma met zigeunermuziek, werk van Bartók, een ode aan Django Reinhardt van jazzcomponist John Lewis en composities van de fusionband Weather Report, waaraan ook de titel The Peasant Girl is ontleend. Het is een eclectisch programma dat samengehouden wordt door het emotionele gewicht van de verschillende stukken: Mullova’s voorliefde voor muziek die uit het hart komt en tot het hart spreekt.

Achtergrondinformatie

Het bekende muzikantenechtpaar Viktoria Mullova, de Russische violiste, en Matthew Barley, de Engelse cellist, speelt in het Bimhuis onder de noemer The Peasant Girl een onorthodox maar coherent programma van zeer uiteenlopende muziek uit de twintigste eeuw. Daarbij worden zij bijgestaan door pianist Julian Joseph en percussionisten Paul Clarvis en Sam Walton, die behalve een drumstel ook een vibrafoon en een marimba bespelen. Op het programma staan onder andere een aantal van de duo's voor viool en cello van de Hongaarse componist Béla Bartók; de Sonate voor viool en cello van diens tijd- en landgenoot Zoltán Kodály; een stuk van de Franse zigeunermuziekgroep Bratsch; een ode aan Django Reinhard van de Amerikaanse jazzcomponist John Lewis, bekend van het Modern Jazz Quartet; en een aantal composities van de Amerikaanse fusionformatie Weather Report, waaronder het naamgevende The Peasant uit 1984. De meeste werken zijn door Barley voor deze bezetting gearrangeerd.
‘Het aanvankelijke criterium om muziek op te nemen in dit programma,’ schrijft Barley in een toelichting op de ontstaansgeschiedenis van The Peasant Girl, ‘was simpelweg dat het muziek was waarvan wij hielden.’ Gaandeweg tekenden zich niettemin een aantal thema's af die het programma samenhang verleenden, zoals Hongarije, vertegenwoordigd door Bartók en Kodály, en zigeunermuziek, zowel als inspiratiebron van Bartók als in de representatie van Django Reinhard in het werk van John Lewis, en de wereld van de jazz, via het werk van Weather Report en in de aanwezigheid van de befaamde jazzpianist Julian Joseph in de gelederen van het ensemble. Maar Barley constateerde dat de programmaopzet nog een diepere samenhang leek te herbergen, een samenhang die direct verband hield met de esthetica van Mullova, met haar wereldbeeld en de door haar geliefde muziek: ‘Zij houdt van eenvoud, emotionele directheid en kracht, van virtuositeit die vanuit het hart komt en tot het hart spreekt, in tegenstelling tot uiterlijk vertoon,’ aldus Barley. Terwijl zij samen naar het stuk The Peasant van Weather Report luisterden, realiseerde Barley zich dat dat de sleutel was waarnaar hij had gezocht: nog maar twee generaties geleden bewerkten Mullova's voorouders het land in een klein dorpje in de Oekraïne, en die ‘boerenkwaliteit’, in de zin van een diepe, kalme eerlijkheid en eenvoud, zit nog altijd diep in haar geworteld. Samen met de publieke kant van haar persoonlijkheid, die de afgelopen kwarteeuw op podia over de hele wereld bewondering afdwong met haar interpretaties van het kernrepertoire van een van de meest verfijnde van de Europese kunstvormen, toont dit programma voor het eerst iets van deze andere, onbekende kant van Mullova.

De verbintenis met het land (‘peasant’ is verwant aan het Franse pays) is in alle geselecteerde werken aanwezig – soms letterlijk, zoals in de selectie uit Bartóks serie van 44 duo's, gebaseerd op melodieën die hij verzamelde tijdens zijn etnomusicologische expedities door het platteland van Oost-Europa, en soms in de manier waarop de muziek erin slaagt iets van de schoonheid en de eenvoud van het land over te brengen. Zoals de musici hebben beoogd fungeert het emotionele gewicht van de muziek hier als bindende factor en blijkt die factor van groter belang dan door genredefinities gestelde grenzen.

Biografieën

Viktoria Mullova (1959) is een Russische violiste. Ze studeerde in Moskou viool aan het conservatorium, onder andere bij Leonid Kogan, waar ze tot de begaafdste studenten werd gerekend. In 1980 won ze het Sibelius Concours, in 1982 won ze de gouden medaille bij de Internationale Tsjaikovski Wedstrijd en in 1984 won ze het Wienawski Concours. In 1983 week ze naar het Westen uit door tijdens een tournee door Finland in Zweden politiek asiel aan te vragen bij de Amerikaanse ambassade. Haar debuutalbum in 1984, was een album met de vioolconcerten van Tjaikovsky en Sibelius, waarvoor ze de Grand Prix du Disque van de Académie Charles-Cros kreeg. Haar cd-opnames zijn veelvuldig bekroond, onder meer met de Diapason d’Or van het Jaar 2005 voor haar cd met Vivaldiconcerten. Hoewel ze zich voornamelijk met klassieke muziek bezighoudt, heeft ze op haar cd Through the Looking Glass uit 2000 ook bewerkingen vastgelegd van muziek van Alanis Morissette, Youssou N'Dour, Miles Davis, The Beatles, The Bee Gees, Duke Ellington en Weather Report. Onlangs heeft ze alle sonates en partita's voor onbegeleide viool van J.S. Bach opgenomen. Ze heeft met vele orkesten geconcerteerd, waaronder de Wiener Symphoniker, Berliner Philharmoniker, Orchestre National de France en Montreal Symphony Orchestra, en barokorkesten als Il Giardino Armonico, Venice Baroque en Orchestre Révolutionnaire et Romantique. Met het Orchestra of the Age of Enlightenment heeft ze als solist en als dirigent opgetreden. Mullova speelt op een Stradivarius uit 1723 en op een Guadagnini uit 1750. Ze is getrouwd met cellist Matthew Barley en woont in Londen.

Matthew Barley is een Engelse cellist, improvisator en arrangeur met een uitgesproken grensoverschrijdende en verbindende instelling. Hij werkt samen met grote namen in de wereld van de klassieke muziek, maar ook met dj’s en musici uit de pop of wereldmuziek. Als solist en als kamermusicus heeft hij opgetreden in meer dan 50 landen, met orkesten als BBC Scottish Orchestra, BBC Philharmonic Orchestra, New Zealand Symphony Orchestra, Melbourne Symphony Orchestra, Lanaudiere Festival Orchestra, Hong Kong Sinfonietta, Royal Liverpool Philharmonic Orchestra en Royal Scottish National Orchestra.
Hij heeft premières verzorgd van werken van componisten als Detlev Glanert, Fraser Trainer, Peter Wiegold, Dave Maric, John Woolrich, Dmitri Smirnov en Deirdre Gribben.
Hij heeft opgetreden in een aantal van ‘s werelds beroemdste concertzalen, waaronder Wigmore Hall, Royal Festival Hall en Royal Albert Hall in Londen, Kumho Hall in Korea, Pablo Casals Hall in Tokio, het Rudolfinium in Praag en het Teatro Colon in Buenos Aires.
Barleys omvangrijke repertoire reikt van canonieke composities als de Cellosuites van Bach tot zeer recent werk en bestrijkt een grote variëteit aan genres. Behalve een reguliere cello bespeelt hij ook een elektrisch instrument en bedient hij op het podium vaak zelf allerhande elektronica. Barley is artistiek leider van Between The Notes, een in 1997 door hem opgericht ensemble gericht op zowel uitvoering als educatie, dat inmiddels heeft opgetreden in onder meer Sydney Opera House, Royal Opera House en International Symposium of Contemporary Music in Hong Kong. Eind 2009 richtte hij het Matthew Barley Ensemble op, waarin hij samenwerkt met onder anderen zijn echtgenote, de Russische violiste Viktoria Mullova.

CREDITS

muziek
Béla Bartók
muziek
Bratsch
muziek
Zoltán Kodály
muziek
John Lewis
muziek
Weather Report
viool
Viktoria Mullova
uitgevoerd door
The Matthew Barley Ensemble
cello
Matthew Barley
percussie
Paul Clarvis
piano
Julian Joseph
percussie
Sam Walton