De complete uitvoering van Sorabji’s Tweede Symfonie in een marathonversie van ruim zeven uur.

Sorabji marathon

Kevin Bowyer

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Vastberaden en vol spanning kijkt de Britse organist Kevin Bowyer uit naar het Holland Festival. Bowyer zal hier de Tweede Symfonie van Kaikhosru Sorabji (Engeland, 1892-1988) uitvoeren, met ruim negen uur één van de langste composities die er bestaan. Het is vooral de complexiteit die Bowyer bezighoudt. ‘Ik heb de meeste van de supermoeilijke stukken uit het orgelrepertoire van de 20ste eeuw gespeeld, zoals Xenakis’ Gmeeoorh en Ferneyhoughs Sieben Sterne’, aldus Bowyer. ‘Sorabji’s Orgelsymfonieën doen die stukken verbleken als waren het oefeningen voor twee vingers.’ Wat niet betekent dat het alleen om de moeilijkheidsgraad zou gaan: Bowyer speelt Sorabji ‘because this is truly great music!’

 

Quiches, salades en brood en drinken in de foyer van het Orgelpark te koop.

Biografieën

Kaikhosru Shapurji Sorabji (1892-1988), geboren als Leon Dudley Sorabji, was een Engelse componist, pianist en muziekjournalist voor onder meer de The New Age en The New English Weekly. Zijn vader was van origine Parsi en zijn moeder een Siciliaanse-Spaanse zangeres, die aan het begin stond van haar muzikale loopbaan. Sorabji kreeg privé-onderwijs, ook muzikaal, en leidde vervolgens een teruggetrokken bestaan in Dorset. Over zijn privé-leven was Sorabji notoir terughoudend – aan de poort van zijn huis hing een bord met de tekst ‘Visitors Unwelcome’. Openbare uitvoeringen van zijn composities stelde Sorabji niet op prijs en indien het toch gebeurde ‘zou hij er de straat niet voor oversteken.’ In 1976 kreeg de Zuid-Afrikaanse pianist Yonti Solomon van Sorabji permissie om zijn composities publiekelijk uit te voeren, wat een kentering teweegbracht in de belangstelling voor Sorabji's muziek.
Tijdens zijn jeugd raakte Sorabji gefascineerd door de nieuwe muziek van componisten als Mahler, Debussy, Schönberg, Skrjabin en Szymanovski. In 1913 besloot hij om muziekcriticus te worden en begon rond dezelfde tijd te componeren. Tussen ruwweg 1915 en 1984 werkte hij aan een omvangrijk, door musicologisch onderzoek nog maar spaarzaam ontsloten oeuvre van meer dan honderd werken. Verschillende van zijn werken zijn van uitzonderlijke lengte en moeilijkheid, wat ze ontoegankelijk maakt voor vele pianisten. Een van zijn beroemdste composities, Opus Clavicembalisticum, stond eens geregistreerd in het Guinness Book of Records als het langste pianowerk ooit geschreven, hoewel Sorabji zelf een aantal nog langere werken heeft gecomponeerd. Het manuscript van zijn Symphonic Variations beslaat bijvoorbeeld 484 A3-pagina’s, waarvan de uitvoering ongeveer acht uur in beslag zou nemen. Veel van zijn grote werken zijn niet of slechts gedeeltelijk opgenomen; het label Altarus heeft het plan opgevat een volledige discografie van Sorabji’s catalogus uit te brengen.

Kevin Bowyer (1961) is een Engelse organist die bekendstaat om zijn interesse in het spelen van ongebruikelijke, extreem moeilijke composities. Hij studeerde van 1979 tot 1982 aan de Royal Academy of Music bij de organisten Christopher Bowers-Broadbent en Douglas Hawkridge en bij klavecinist Virginia Black. Na zijn diploma te hebben behaald vervolgde hij zijn studie voor twee jaar bij David Sanger met een Countess of Munster beurs. Als student voerde hij reeds de volledige orgelsymfonieën uit van Widor, Vierne en Dupré, en de volledige orgelmuziek van Messiaen. Zijn debuutrecital vond in 1984 plaats in de Royal Festival Hall. Hij heeft verschillende wedstrijden gewonnen, waaronder het St Albans International Organ Festival in 1983 en Calgary International Organ Festival in 1990.
Tussen 1989 en 1998 was hij de organist van de parochie van Warwick en doceerde in diezelfde periode door heel Groot-Brittannië voor de St Giles International Organ School. Bowyer geeft les aan het Royal Northern College of Music in Manchester en aan de Royal Scottish Academy of Music and Drama in Glasgow. In 2005 werd hij benoemd tot universiteitsorganist aan de University of Glasgow met toegang tot het Harrison & Harrison/Willis orgel in de University Memorial Chapel. Hij heeft over de hele wereld opgetreden en rond de 90 plaatopnamen uitgebracht, waaronder de volledige orgelwerken van Bach. Zijn recitalrepertoire is gigantisch en breidt zich voortdurend uit; hoewel hij eigentijdse muziek ziet als zijn ‘roeping’ speelt hij alle orgelmuziek vanaf de renaissance en barok. Hij is de enige persoon die de eerste orgelsymfonie van Kaikhosru Sorabji heeft gespeeld en opgenomen en sinds 2008 wijdt hij zich, met ondersteuning van de Glasgow University Trust, vrijwel uitsluitend aan de voorbereiding voor uitvoeringen van alle drie de orgelsymfonieën van Sorabji, die als uitzonderlijk moeilijk te boek staan.

CREDITS

muziek
Kaikhosru Shapurji Sorabji
orgel
Kevin Bowyer
coproductie
Orgelpark
coproductie
Holland Festival