De Keersmaeker en Janssens beeldhouwen met licht, lichamen en beweging

Keeping Still - Part I

Anne Teresa de Keersmaeker, Ann Veronica Janssens, Rosas

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

‘Een wondermooi duet van licht en beweging’, zo werd Keeping Still door de pers omschreven na de premiere in 2007. Een oogverblindende lichtbundel onthult een leeg en onheilspellend mistlandschap waarin twee silhouetten opdoemen. Keeping Still is de eerste samenwerking van de Belgische choreografe Anne Teresa De Keersmaeker en lichtkunstenares Ann Veronica Janssens. Het is het eerste van drie recente stukken die de choreografe dit jaar naar het Holland Festival brengt. Net zoals in haar laatste voorstelling 3Abschied speelt Mahlers Lied von der Erde een prominente rol in deze ‘solo met partner’ van De Keersmaeker.

De voorstelling is niet geschikt voor kinderen jonger dan 10 jaar en voor wie lijdt aan claustrofobie. De mist die tijdens de voorstelling wordt gebruikt is getest en volledig onschadelijk.

TIP: bezoek voorafgaand aan de voorstelling de video-installatieMortuos Plango, Vivos Voco in het gebouw Openbare Verlichting (eveneens op het terrein van de Westergasfabriek). Doorlopende voorstelling van 14.00 - 21.00, entree gratis.

Achtergrondinformatie

“Een wondermooi duet van licht en beweging”, zo werd Keeping Still door de pers omschreven na de première in 2007. Een oogverblindende lichtbundel onthult een leeg en onheilspellend mistlandschap waarin twee silhouetten opdoemen. Keeping Still is de eerste samenwerking van de Belgische choreografe Anne Teresa De Keersmaeker en lichtkunstenares Ann Veronica Janssens. Het is het eerste van drie recente stukken die de choreografe dit jaar naar het Holland Festival brengt. Net zoals in haar laatste voorstelling 3Abschied speelt Mahlers Lied von der Erde een prominente rol in deze ‘solo met partner’ van De Keersmaeker.
Anne Teresa de Keersmaeker en Ann Veronica Janssens kenden elkaar nauwelijks voor zij deze samenwerking aangingen. Toch klikte het direct. Lichtbeeldkunstenares Janssens was gefascineerd door het plezier in dans dat De Keersmaeker uitstraalde en door de intelligentie in haar choreografieën, waarin de dans de drager van ideeën is. Op haar beurt werd De Keersmaeker geraakt door een tentoonstelling van Janssens, waar de ruimte werd ‘gesculpteerd’ door het licht. Later zag ze een video van Janssens van een voetbalwedstrijd die in de mist werd gespeeld en een voorstelling waarin zij een kinderstem vanuit de mist een lied liet zingen.
De twee kwamen in hun nieuwe samenwerkingsverband al snel tot mist als bepalend voorstellingselement, en van daar tot Mahlers Lied von der Erde en tot de noties die deze muziek bij De Keersmaeker opriep van de woestijn en van leegte.
De Keersmaeker was de laatste jaren sowieso al op zoek naar een manier om steeds kaler te werken, om steeds meer decor overboord te gooien, en terug te keren naar de basiselementen van performance. “Geen muren meer, of stapels doeken, maar een economie van middelen, waarbij minder meer wordt.” En daarin krijgt het licht volgens De Keersmaeker vanzelf een belangrijkere rol: “Het licht werkt bevrijdend, ontketent een heel eigen energie, en verandert de voorstelling volledig. Het licht krijgt op zo'n moment iets goddelijks.”
Volgens De Keersmaeker is het licht daarnaast ook de ruimte tussen twee dansers, tussen een danser en een muur. “Het is in die zone tussenin dat het potentieel van de beweging zit, en dat potentieel wordt door het licht uitvergroot. Keeping Still gaat uit van die notie: van de beweging die uit onbeweeglijkheid ontstaat, in dialoog met het licht. De voorstelling vertrekt vanuit het moment dat stilstand overgaat in beweging.”
De Keersmaeker wilde eigenlijk al lang een stuk maken dat recht zou doen aan haar bezorgdheid om de aarde. Wat er gebeurt met het ecologisch evenwicht verdient volgens haar alle aandacht. De Keersmaeker: “In de voorstelling lijkt het alsof er twee mensen achterblijven in de woestijn, in de leegte. Misschien zit er ook nog wel een echo in van Bruce Chatwins Songlines: het gegeven dat de Aboriginals geloven dat je de aarde tot leven kan zingen. Keeping Still – part I maakt een aanzet tot een denken over ecologie. Natuurlijk is dit een bijzonder actueel onderwerp en dat maakt het ook zeer delicaat. Het is een problematiek die zeer dicht bij ons staat. Maar er zijn meer dan genoeg manieren om daar informatie over te verzamelen. Als kunstenaar is dat niet wat ik beoog. Mijn antwoord is incompleet, het probeert over de onrust te spreken zonder in romantiek te vervallen. Maar ik wil wel die bezorgdheid uitdrukken, dat vind ik heel belangrijk."

Biografieën

Tijdens haar studie aan Mudra in Brussel creëerde Anne Teresa De Keersmaeker haar eerste choreografie, Asch, in 1980. Twee jaar later ging Fase, four movements to the music of Steve Reich in première, waarmee zij internationaal doorbrak. In 1983 richtte De Keersmaeker haar gezelschap Rosas op en creëert Rosas danst Rosas. In haar werk staat enerzijds de relatie tussen muziek en dans centraal. Ze gebruikt muziek van componisten uit verschillende historische periodes: Monteverdi, Bach, Beethoven, Mozart, Bartók, Webern, Ligeti, maar ook Miles Davis, John Coltrane en traditionele Indische muziek. Daarnaast werkt ze samen met hedendaagse componisten zoals Steve Reich, George Benjamin, Toshio Hosokawa en Thierry De Mey. Anderzijds is het onderzoek naar de relatie tussen dans, taal en tekst een constante (Just Before, Quartett, In real time, I said I). Rosas was huisgezelschap van de Munt/La Monnaie van 1992 tot 2007. Hier maakte De Keersmaeker haar eerste opera (Hertog Blauwbaards burcht). In 1995 richtte ze haar eigen dansschool P.A.R.T.S., de Performing Arts Research and Training Studios, op in Brussel.

Rosas is het Brusselse dansersensemble rond de Vlaamse choreografe en danseres Anne Teresa De Keersmaeker. Met Fase, four movements to the music of Steve Reich uit 1982, brak zij internationaal door. De afgelopen 28 jaar heeft ze samen met haar gezelschap een indrukwekkende reeks choreografieën gecreëerd. Rosas staat voor een danskunst van het pure schrijven met bewegingen in ruimte en tijd. De relatie tussen beweging en muziek staat centraal. Daarnaast wordt in verschillende producties de verhouding tussen dans en tekst onderzocht.
Rosas is één van de weinige gezelschappen met een vaste danserskern. Parallel met het maken van nieuwe voorstellingen blijft Rosas het opgebouwde repertoire presenteren. Zo wordt het eigen artistiek verleden doorgegeven aan nieuwe generaties toeschouwers en dansers.
Rosas is internationaal sterk verankerd en bespeelt de toonaangevende podia voor hedendaagse dans in Europa en ver daarbuiten. Tegelijkertijd blijft de aanwezigheid in eigen land een prioriteit. Naast jarenlange partnerschappen met de grote nationale cultuurhuizen wordt nadrukkelijk samengewerkt met een circuit van kleinere zalen.
Rosas stelt zich een expliciete kunsteducatieve opdracht en besteedde de afgelopen jaren veel aandacht en energie aan educatieve en participatieve projecten. Deze inspanningen zullen de volgende jaren intensief voortgezet worden.
Rosas is een open huis en deelt zijn infrastructuur niet alleen met de dansschool P.A.R.T.S., maar ook met het hedendaags muziekensemble Ictus, Workspace Brussels en talrijke gezelschappen die in de studio’s repeteren. De aanwezige know-how inzake management, communicatie en administratie wordt ook ingezet voor gastprojecten die in de slipstream van het artistiek parcours van De Keersmaeker ontwikkeld worden.

CREDITS

een voorstelling van
Anne Teresa De Keersmaeker
een voorstelling van
Ann Veronica Janssens
in samenwerking met
Robert Steijn
dramaturgie
Claire Diez
beweging
David Hernandez
beweging
Anne Teresa De Keersmaeker
met dank aan
Rob List
muziek
Gustav Mahler, Das Lied von der Erde (Der Abschied)
productie
Rosas
productie
De Munt/La Monnaie
coproductie
Kunstenfestivaldesarts