Arabische muziek van drie broers uit Palestina.

Drie meesters op de ud: Le Trio Joubran

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Le Trio Joubran bestaat uit de Palestijnse broers Samir, Wissam en Adnan Joubran, drie meesters op de ud, de Arabische luit. Ze komen uit een familie met een lange muzikale traditie en vormen het enige ud-trio ter wereld. De broers zijn alle drie virtuoze solisten, die niet alleen excelleren in hun uitgesponnen improvisaties, maar ook in hun samenspel nieuwe wegen in de Arabische muziek verkennen. De basis van hun muziek is Arabisch, maar zij vertoont ook invloeden van jazz, flamenco en de westerse klassieke traditie. Het trio is tijdens het Holland Festival ook te zien in het Muziekgebouw aan ‘t IJ samen met het Nieuw Ensemble. In het Bimhuis Bimhuis speelt het trio met percussionist Yousef Hbeish werk van hun cd Majâz.

Achtergrondinformatie

Le Trio Joubran is een trio van drie Palestijnse broers die meesters zijn op de ud of Arabische luit. Al vier generaties wordt dat meesterschap in de familie Joubran doorgegeven, met de broers Samir, Wissam en Adnan als huidige vertegenwoordigers. Behalve klassieke Arabische muziek noemt het trio ook jazz, flamenco en de westerse klassieke traditie als inspiratiebronnen en al die verschillende elementen kan men terughoren in hun muziek, die zich beweegt tussen componeerde melodieën en uitgesponnen improvisaties en steeds een aandachtige, wederkerige luisterhouding vooropstelt. Niet alleen zijn de broers Joubran allen afzonderlijk virtuoze solisten op de ud, met hun adembenemende samenspel ontginnen zij tevens een heel nieuw speelveld waarbinnen de traditie van het instrument zich verder kan ontplooien. Behalve met het Nieuw Ensemble in het Muziekgebouw, in een speciaal programma bestaande uit traditioneel repertoire van hun eerste album, speelt het trio tijdens het Holland Festival ook in het Bimhuis; daar worden de broers bijgestaan door Yousef Hbeish, de percussionist die ook te horen was op het album Majâz uit 2007. Op deze manier kan het publiek kennismaken met verschillende aspecten van het werk van het Trio Joubran.

De ud is een luitachtige met een eeuwenlange geschiedenis. Via de Moorse heersers over het Iberisch schiereiland bereikte het instrument gedurende de middeleeuwen Europa, waar het de ontwikkeling van de renaissanceluit beïnvloedde; de Europese woorden voor ‘luit’ (lute, liuto, luth) zijn allemaal afgeleid van het Arabische al-ud wat ‘het hout’ betekent. De ud heeft een amandelvormige klankkast met een bol achterblad en een vlak voorblad, en een korte, tamelijk brede hals die uit loopt in een naar achter geknakte schroefhouder. Doorgaans is het instrument bespannen met elf snaren: vijf gelijkgestemde paren en een enkele bassnaar. Door het ontbreken van fretten, net als op een viool, leent het instrument zich uitstekend voor glissandi en melismatische bewegingen, versieringen die zeer bepalend zijn voor de maqâms of melodische systemen die de basis vormen van Arabische muziek.

Het ontstaan van Le Trio Joubran is een familiegeschiedenis. De vader van het gezin, Hatem Mbadda Joubran, is een bouwer van snaarinstrumenten wiens bekendheid zich uitstrekt over de gehele Arabische wereld, en de moeder, Ibtisam Hanna Joubran, is een zangeres. De oudste zoon, Samir (1973), studeerde in 1995 af aan het prestigieuze Muhammad Abdul Wahhab Conservatorium in Caïro en bouwde sindsdien met enkele soloalbums en vele optredens in het Midden-Oosten en Europa een reputatie op als ud-virtuoos. In de beginjaren van het nieuwe millennium begon hij concerten te geven als een ud-duo met zijn broer Wissam (1983), en samen brachten zij ook een album uit. De jongste van de drie broers, Adnan (1985), was zijn muzikale carrière inmiddels begonnen als percussionist, maar raakte geïnspireerd door het voorbeeld van zijn broers en besloot in hun voetsporen te treden. Zo ontstond in augustus 2004 met een concert in de Jardin du Luxembourg in Parijs Le Trio Joubran, het enige ud-trio ter wereld. Over de totstandkoming van het trio en hun eerste concert maakte regisseur Raed Andoni de film Improvisations: Samir et ses frères. Een jaar later brachten de broers hun eerste album uit, Randana, in 2007 gevolgd door Majâz, en in 2009 door À l'ombre des mots. Dat laatste album ontstond uit een samenwerkingsverband met de wereldberoemde Palestijnse dichter Mahmoud Darwish, met wie het trio een hele reeks concerten op het grensvlak van muziek en poëzie verzorgde. Toen Darwish in augustus 2008 overleed veranderde dit project in een eerbetoon, dat resulteerde in een cd rond opnames van de stem van Mahmoud Darwish die zijn eigen poëzie voordraagt.

CREDITS

muziek
Le Trio Joubran
ud
Wissam Joubran
ud
Samir Joubran
ud
Adnan Joubran
percussie
Yousef Hbeish