Wereldpremière van Raskatovs eerste opera naar een novelle van Michail Boelgakov.

A Dog’s Heart

Alexander Raskatov, De Nederlandse Opera

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

De Nederlandse Opera presenteert de wereldpremiere van A Dog’s Heart, de eerste opera van de Rus Alexander Raskatov. De regie is van Simon McBurney (A Disappearing Number, HF 2007). Het stuk naar de satirische novelle Hondenhart (1925) van Michail Boelgakov staat in de absurdistische traditie van onder andere Sjostakovitsj’ De Neus en Schnittkes Life with an idiot. Met veel fantasie en een rijkdom aan emoties vertelt Raskatov de geschiedenis van een straathond die een menselijke hypofyse in zijn hersenen ingeplant krijgt. Het experiment draait uit op een catastrofe, het tot mens gemuteerde beest ontpopt zich tot een ongemanierde, immorele apparatsjik van het Sovjetdepartement voor het opruimen van ongewenste viervoeters. Een spitse satire op het sociale experiment van de Russische Revolutie.

Achtergrondinformatie

Het verhaal

I
De chirurg Filip Filipovitsj Preobrasjenski experimenteert met orgaantransplantaties die tot doel hebben zijn patiënten te verjongen. Hij plant bij de straathond Sjarik een menselijke hypofyse in, die van een drankzuchtige crimineel. Het dier ondergaat een metamorfose tot een mensachtig wezen, Sjarikov genaamd. Zijn eerste woorden zijn zeer grof.

II
Het experiment is het gesprek van de dag geworden. Sjarikov wil niets anders dan een gewoon mens te zijn. Als hij echter een vrouw probeert te verkrachten, vindt men dat de schurk moet sterven. De wetenschapper ziet zichzelf in een nachtmerrie ter verantwoording geroepen voor een tribunaal van academici. Sjarikov rent achter katten aan – symbool voor intellectuelen, leden van de oppositie, in tegenstelling tot de academici uit Preobrasjenski's droom, die aanhangers van het (Sovjet-)regime waren. Hoewel Sjarikov een baan krijgt en een normaal mens lijkt, moet hij zijn verloofde toch de waarheid vertellen. Hij voelt zich erg terneergeslagen en gaat weg. Na de entree van de Grote Baas wordt de situatie steeds onhoudbaarder. Preobrasjenski besluit zijn schepping te vernietigen. Als Sjarikov het appartement van de chirurg komt opeisen, wordt hij gegrepen en voor de tweede keer geopereerd.

Epiloog
Sjarik is weer een hond geworden. Zijn laatste menselijke woorden waren: 'Vloeken is verboden!' Het licht gaat langzaam uit en overal verschijnen clones van Sjarikov.

Biografie

Alexander Raskatov werd in 1953 geboren in Moskou. Hij voltooide in 1978 zijn studie bij Albert Leman aan het Conservatorium van Moskou. In 1990 trad hij toe tot de Russische Vereniging voor Eigentijdse Muziek en datzelfde jaar werd hij door de Amerikaanse Stetson University uitgenodigd voor een verblijf als composer-in-residence. Door de Arno Schmidt Stiftung en de Stiftung M.P.Belaieff werden hem in 1994 beurzen verstrekt om in Duitsland te werken en in 1996 en 1998 ontving hij stipendia van de Frans-Amerikaanse La Napoule Foundation. In 1997 werd hij uitgenodigd om een masterclass te doceren tijdens het Parijse festival Cité de la Musique. Eveneens in 1997 ontving hij de compositieprijs van het Salzburger OsterFestival en was hij composer-in-residence in Lockenhaus.
Belangrijke invloeden op de ontwikkeling van Raskatovs muziek zijn Stravinsky en Webern. Daarnaast heeft hij een grote interesse voor de futuristische beweging van de jaren 20 van de twintigste eeuw. Zijn vocale composities zijn vaak gebaseerd op teksten van Russische dichters als Alexander Blok en Josef Brodsky, maar hij heeft ook poëzie van schrijvers als Shakespeare, Coleridge, Artaud en Hölderin getoonzet.
Raskatov heeft compositieopdrachten ontvangen van onder meer Gidon Kremer, Sabine Meyer Blazers Ensemble, Nederlands Blazers Ensemble, Hilliard Ensemble en Schönberg Ensemble. Alfred Schnittke heeft hem ‘een van de meest interessante componisten van zijn generatie’ genoemd. Irina Schnittke, de weduwe van de componist, vertrouwde Raskatov de reconstructie van Schnittkes Negende Symfonie uit 1998 toe, een project dat hij in 2007 voltooide. Hij verzorgde tevens nieuwe arrangementen voor werken van Moessorgsky en Prokofjev.

CREDITS

muziek
Alexander Raskatov
libretto
Cesare Mazzonis
naar
Michail Boelgakov
muzikale leiding
Martyn Brabbins
regie
Simon McBurney
decor
Michael Levine
kostuums
Christina Cunningham
licht
Paul Anderson
video
Finn Ross
poppen
Blind Summit Theatre
poppen
Mark Down
poppen
Nick Barnes
choreografie
Toby Sedgwick
cast
Sergei Leiferkus
cast
Ville Rusanen
cast
Alexandre Kravets
cast
Elena Vassilieva
cast
Nancy Allen Lundy
cast
Vasily Efimov
cast
Ivo Posti
cast
Jan Alofs
cast
Sophie Desmars
cast
Brian Galliford
cast
Annett Andriesen
cast
Marieke Steenhoek
cast
Alexander Egorov
poppenspeler Sjarikov
Mark Down
orkest
Radio Kamer Filharmonie
vocaal ensemble
VocaalLAB Nederland
productie
De Nederlandse Opera
in samenwerking met
Complicite