Vierhonderd figuranten schreeuwen om Carmens bloed in een van de beroemdste opera’s aller tijden.

Carmen

De Nederlandse Opera

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

De bronstige wereld van uitdagende, vrijgevochten zigeunerinnen, stoere militairen en stierenvechters oefent een sterke fascinatie uit op het publiek waardoor Carmen een van de grootste operasuccessen is. Het Koninklijk Concertgebouworkest, onlangs door het blad Gramophone uitgeroepen tot beste orkest ter wereld, wordt gedirigeerd door Marc Albrecht. Hij maakte in september 2008 een overweldigend debuut bij DNO als dirigent van Die Frau ohne Schatten. In het scenische concept van Robert Carsen wordt het decor gevormd door een arena met een tribune. Hiermee wordt het verband gelegd tussen het stierengevecht – dat dient te eindigen met de dood van het beest – en het dramatische einde van Carmen. In de titelrol maakt de jonge Bulgaarse Nadia Krasteva haar DNO-debuut.

Achtergrondinformatie

Een van de grootste successen uit het operarepertoire kreeg bij zijn première slechts een lauwe ontvangst. Zowel de amorele titelheldin als het marginale milieu waarin de handeling gesitueerd is, stuitte bij het publiek op weerstand. Dit veranderde pas toen het werk buiten Frankrijk veel succes oogstte. Met de titelheldin creëerde Bizet een voor de 19de eeuw typische ‘femme fatale’. Toen de aanvankelijke tegenstand van het publiek eenmaal was overwonnen, was het juist het exotische element dat Carmen als zigeunerin personifieerde waaraan dit werk zijn succes dankte. Zigeuners waren de vol verlangen en afschuw bekeken tegenpool van de oerdegelijke 19de eeuwse burgerman. Hun andersoortigheid leek aanlokkelijk; ze vertegenwoordigden de illusie van de grote vrijheid.

Synopsis

I
Micaëla wil haar geliefde, Don José, een bericht van zijn moeder brengen, maar wordt door soldaten belaagd. Vrouwen uit de sigarettenfabriek houden pauze en één van hen, La Carmencita, zingt een ballade. Als zij merkt dat Don José nauwelijks aandacht voor haar heeft, dringt zij zich aan hem op. Wanneer de vrouwen teruggaan naar de fabriek, raakt Carmen bij een vechtpartij betrokken, wordt door Zuniga opgebracht en aan Don José overgedragen. Met een liefdesliedje pakt zij hem volledig in, en Don José laat haar gaan. Daarvoor moet hij nu zelf de cel in.


II
Carmen raakt hevig onder de bekoring van de stierenvechter Escamillo. Aan de smokkelaars heeft zij beloofd Don José voor hun bende te winnen. Carmen probeert hem over te halen. Maar Don José wil niet. Als Zuniga Carmen het hof maakt, vecht Don José met hem uit jaloezie, en de net van hun duistere tocht teruggekeerde smokkelaars houden Zuniga onder schot. Don José beseft dat hij zijn positie in gevaar heeft gebracht en sluit zich noodgedwongen bij de bende aan.


III
In het smokkelaarskamp leest Carmen, wier relatie met Don José op springen staat, haar eigen toekomst in een kaartspel en trekt Schoppenaas, de doodskaart. Micaëla sluipt heimelijk het kamp in, kort daarna gevolgd door Escamillo, die Carmen zoekt. Don José valt Escamillo aan, maar de vechtenden worden gescheiden. Escamillo nodigt iedereen uit voor zijn komende stierengevecht. Micaëla wordt in haar schuilplaats ontdekt, maar Don José voelt voor haar geen liefde meer. Als Micaëla hem vertelt dat zijn moeder stervende is, besluit Don José toch met haar mee te gaan.


IV
Escamillo en Carmen komen aan bij de arena, maar als Carmen hoort dat Don José in de buurt is, gaat zij nog niet naar binnen. Terwijl het stierengevecht gaande is, treffen Carmen en Don José elkaar. Zij weigert bij hem terug te keren; jaloers en verbitterd doodt Don José Carmen.

CREDITS

uitgevoerd door
De Nederlandse Opera
libretto
Henri Meilhac
libretto
Ludovic Halévy
muziek
Georges Bizet
muzikale leiding
Marc Albrecht
regie
Robert Carsen
decor
Michael Levine
kostuums
Falk Bauer
licht
Robert Carsen
licht
Peter van Praet
cast
Kyle Ketelsen
cast
Yonghoon Lee
cast
Roberto Accurso
cast
Marcel Reijans
cast
Nicolas Testé
cast
Igor Gnidii
cast
Nadia Krasteva
cast
Genia Kühmeier
cast
Renate Arends
cast
Nora Sourouzian
orkest
Koninklijk Concertgebouworkest
koor
Koor van De Nederlandse Opera
instudering
Martin Wright
productie
De Nederlandse Opera