Decreation is een werk waarin liefde, haat en jaloezie worden uitgevochten in de lichamen van de dansers.

Decreation

The Forsythe Company

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

DECREATION is een van de laatste werken die William Forsythe creëerde voor het Ballet Frankfurt voordat dit illustere balletgezelschap in 2004 werd opgeheven. Een artificiële opera over deformatie, tederheid en woede krijgt vorm als DECREATION zich ontvouwt. Dialogen, personages en lichamelijke commando’s trekken van danser naar danser: een snelle, glibberige zwaai van het ene lichaam naar het andere. Klank wordt vervormd als die zich pijnlijk jankend door de strot wringt, uit de lichamen die zich voortbewegen in een constante scheve verkramping. Alle communicatie verloopt indirect, via een omweg, in steeds maar verschuivende groeperingen van schimmen en leegte. Het stuk hervormt zichzelf voortdurend rond drie vragen over de gang van de ziel: van drie delen naar twee delen, naar één deel.

Achtergrondinformatie

 

Decreation is het laatste stuk dat Forsythe maakte voor het Ballet Frankfurt en vormt een tweeluik samen met Kammer/Kammer dat eraan vooraf ging. Beide stukken zijn gebaseerd op teksten van de Australische schrijfster Anne Carson. De titel Decreation verwijst dan ook naar het gelijknamige operalibretto van haar hand: een tekst over liefde, haat en jaloezie waarbij het individu zichzelf voortdurend ondermijnt – decreëert – om ruimte te scheppen voor het nieuwe en onbekende.

Deze ontwrichtende werking van de liefde krijgt bij Forsythe vorm in een multidisciplinair werk waarin sprake is van een permanente onbalans, zowel in beweging als in tekst, beeld en geluid.

Het conflict van de liefde is hier een innerlijk conflict, waarbij de dansers voortdurend proberen te ontsnappen aan hun eigen lichamelijk beperkingen. Het groteske wordt hierbij niet geschuwd. Op de bijna apocalyptische soundtrack – bestaande uit live muziek van pianist David Morrow en het versterkte geluid van de bewegende dansers – lijken armen, benen, hoofden en monden een geheel eigen wil te hebben. Dit gegeven wordt versterkt door het gebruik van videoprojectie, waarbij de fysiek aanwezige lichamen worden geconfronteerd met hun geprojecteerde beelden.

De teksten van Anne Carson over liefde, vertrouwen en wanhoop geven inhoud aan deze gefragmenteerde elementen, maar ontsnappen zelf ook niet aan het proces van deconstructie. Niet altijd verstaanbaar, worden de teksten in losse flarden over de hoofden van de dansers uitgesproken. Ook in de momenten van verstilling probeert Forsythe de toeschouwer te ontregelen door op ironische wijze te flirten met pathetische, melodramatische vormen die de hoop op werkelijke toenadering teniet doet.

Dit alles maakt Decreation, in de woorden van een Duitse recensent, tot een “Catastrofe-puzzel met burleske inslag.” Een puzzel die met geen mogelijkheid is op te lossen, maar die wel uitdaagt, verleidt en intrigeert op een manier waarop alleen Forsythe dat kan.

Biografie

William Forsythe

William Forsythe (New York, 1949) wordt alom beschouwd als één van de grootste dansvernieuwers van de laatste decennia. Hij was slechts begin twintig toen hij de overstap maakte van Amerika naar Europa en begon als danser, en later huischoreograaf, bij het Ballet van Stuttgart. In 1984 trad hij aan als directeur van het Ballett Frankfurt waar hij twintig jaar lang aan het roer zou staan.

Forsythe is erin geslaagd het klassieke ballet te ontdoen van zijn strakke keurslijf en het te ontwikkelen tot een moderne en dynamische kunstvorm. Daar waar in het traditionele ballet de aandacht van de danser vooral gericht is op punten buiten het lichaam, verlegde Forsythe de aandacht naar impulsen binnen het lichaam. Op deze manier heeft hij een bewegingsidioom gecreëerd, waarin veel meer ruimte is voor de creatieve autonomie van de danser zelf. Daarnaast laat Forsythe zich veelvuldig inspireren door ontwikkelingen in andere (kunst)disciplines, waaronder de beeldende kunst, architectuur en digitale media.

Na de ophefmakende ontbinding van zijn wereldvermaarde Ballett Frankfurt richtte Forsythe in 2004 zijn eigen Forsythe Company op. Met dit gezelschap komt hij nu voor het eerst naar Nederland.

 

Claudio Valdés Kuri

Claudio Valdés Kuri (regie) wordt beschouwd als een van Latijns-Amerika’s meest internationaal gewaardeerde kunstenaars. Hij studeerde cum laude af aan het Mexicaanse Centro de Capacitación Cinematográfica, met documentaire als specialisatie. Zijn opleiding als acteur begon al in 1976 op 11-jarige leeftijd bij Susana Wein. In de daaropvolgende zeventien jaar was hij betrokken bij talloze producties van haar gezelschap. Van 1996 tot 1999 maakte hij deel uit van het Oostenrijkse Carpa Theater. Ook geniet hij in Mexico en andere landen aanzienlijke bekendheid als decor- en lichtontwerper en is hij medeoprichter van het in oude muziek gespecialiseerde ensemble Ars Nova. Hij is oprichter en regisseur van het gezelschap Teatro de Ciertos Habitantes waar hij onder meer verantwoordelijk was voor de producties El automóvil gris, De monstruos y prodigios: la historia de los castrati, Becket o el honor de dios en ¿Dónde estaré esta noche? Behalve in zijn eigen land zijn deze werken ook opgevoerd in Europa, Latijns-Amerika, de Verenigde Staten en het Caribisch gebied. Latijns-Amerikaanse recensenten riepen hem uit tot beste theaterregisseur van het continent. Verscheidene belangrijke (overheids)instanties hebben hem opdrachten verleend en traden op als coproducent: de Compañía Nacional de Teatro (Mexico), de Universidad Nacional Autónoma de México, het Festival Internacional Cervantino (Guanajuato), Haus der Kulturen der Welt (Berlijn), het Kunstenfestivaldesarts (Brussel) en de Wiener Festwochen (Wenen). Het maandblad Mexican Leaders plaatste Claudio Valdés Kuri in de top 300 van meest invloedrijke leiders in het land.

Jorge Kuri

De jonggestorven schrijver Jorge Kuri (1974-2005) behaalde zijn doctoraal Dramaliteratuur en Theater aan de Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM) en studeerde tevens af aan de Mexicaanse schrijversschool Sociedad General de Escritores de México (SOGEM). Vervolgens verdiepte hij zich in scenarioschrijven bij Jesús González Dávila en in scenografie bij Juan José Gurrola. Hij was verder medewerker van Sábado, het cultureel supplement van de krant Unomásuno. Met zijn stukken La amargura del merengue en Ya chupaste faros won hij prijzen op nationale concoursen. Het eerste werk dat daadwerkelijk werd uitgevoerd - aan de UNAM - was El escritor tiene la culpa. Van het project De monstruos y prodigios werd zowel de theaterversie als de radioversie geroemd. Het stuk vond alom erkenning, zowel in Mexico als daarbuiten. In 2004 beleefde zijn toneelstuk La amargura del meringue zijn New Yorkse première onder de titel The bitterness of the meringue.

 

Teatro de Ciertos Habitantes

Het Teatro de Ciertos Habitantes werd opgericht in 1997. Het gezelschap oogstte internationale waardering voor producties als El automóvil gris (De grijze automobiel), De monstruos y prodigios: la historia de los castrati (Monsters en wonderen: De geschiedenis van de castraten), Becket o el honor de dios (Becket of de eer van God) en ¿Dónde estaré esta noche? (Waar zal ik vannacht zijn?). Zowel regisseur Claudio Valdés Kuri als het gezelschap ontvingen internationale onderscheidingen. Teatro de Ciertos Habitantes speelde op talloze gelegenheden en toonaangevende festivals, waaronder de Wiener Festwochen (Wenen), het Kunstenfestivaldesarts (Brussel), In Transit (HKW Berlijn) en Festival de l´Imaginaire (Parijs). In de Verenigde Staten bespeelde het gezelschap een groot aantal van de belangrijkste podia, onder meer het Kennedy Center (Washington D.C.), het Goodman Theatre (Chicago) en het New 42nd Street Theatre (Broadway, New York). In thuisbasis Mexico City wordt al vele seizoenen voor uitverkochte zalen gespeeld en ook op nationale tournees door heel Mexico trekt het gezelschap veel belangstelling. In aanvulling op ieder project organiseert het gezelschap een scala aan nevenactiviteiten, met onder meer paneldiscussies, lezingen, lessen, workshops, radioseries, tv-programma’s en interactieve cd’s. De werkwijze van het Teatro de Ciertos Habitantes is eenvoudig, maar heeft grote consequenties. Het theaterwerk is volledig geïnspireerd op de multidisciplinaire kunstenaar: op de acteur-musicus-danser die al zijn vaardigheden tot het uiterste beproeft. In ieder project worden risico’s gewogen, specifieke vragen gesteld en wordt een open debat gevoerd. Pas wanneer deze risico’s en vragen volledig zijn uitgediept, opgelost of verwerkt, wordt het project afgesloten en richt de groep zich op een ander project. Verandering beschouwt de groep als het belangrijkste instrument voor de ontwikkeling van de artistieke geest. Maar deze verandering bouwt wel steeds voort op de ervaringen uit eerdere projecten.

 

CREDITS

choreografie
William Forsythe
naar een essay van
Anne Carson
toneelbeeld
William Forsythe
licht
Jan Walther, William Forsythe
muziek
David Morrow
kostuums
Claudia Hill
dramaturgie
Rebecca Groves
video ontwerp
Philip Bußmann
geluidsontwerp
Niels Lanz, Bernhard Klein
camera
Ursula Maurer
dansers
Yoko Ando, Cyril Baldy, Esther Balfe, Francesca Caroti, Dana Caspersen, Amancio Gonzalez, David Kern, Ioannis Mantafounis, Fabrice Mazliah, Roberta Mosca, Tilman O’Donnell, Nicole Peisl, Georg Reischl*, Christopher Roman, Jone San Martin, Parvaneh Scharafali, Yasutake Shimaji, Richard Siegal*, Elizabeth Waterhouse, Ander Zabala
* gastdansers
productie
The Forsythe Company