De wereldberoemde coloratuursopraan Edita Gruberova sluit het 60ste Holland Festival af met de meest fameuze belcanto-aria’s uit het klassieke operarepertoire.

Edita Gruberova

Casta Diva

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

In Nederland is Edita Gruberova zelden in de concertzaal te horen geweest. Maar internationaal komen de media woorden te kort om haar zangkunsten te bejubelen. ‘Queen of the Belcanto’, ‘Prima Donna Assoluta’ en ‘Königin der Koloraturen’, zijn enkele van de lof¬uitingen die haar ten deel vielen. Zij staat al bijna veertig jaar aan de top en vierde triomfen op de grootste operapodia ter wereld, zoals de Mi¬lanese Scala en de Opéra National in Parijs. Beroemd is zij om haar vertolkingen van Zerbinetta, Maria Stuarda, Elisabetta en Donna Anna. In 2003 debuteerde ze als Norma, de meest prestigieuze belcanto-partij voor een coloratuur¬sopraan. In het slotconcert van het Holland Festival zingt zij onder meer de Casta Diva aria uit Norma en de waanzinscène Il dolce suono uit Lucia di Lammermoor.

Biografieën

Edita Gruberova

De sopraan Edita Gruberova wordt door de pers bejubeld als ‘prima donna assoluta’, ‘coloratura fenomeen’, ‘Koningin van de Belcanto’. De staande ovaties van het publiek na ieder optreden bevestigen deze lof.

Edita Gruberova werd geboren in Bratislava, waar ze aan het conservatorium studeerde, gevolgd door lessen bij Ruthilde Boesch in Wenen. Haar internationale carrière begon bij de Weense Staatsopera in de rol van Zerbinetta in Ariadne auf Naxos onder leiding van Karl Böhm. Vanaf dat moment werd ze over de hele wereld toegejuicht voor haar interpretaties van de rollen van Zerbinetta, Konstanze, Donna Anna Rosina, Gilda, Violetta en Lucia in de belangrijkste operahuizen waaronder Teatro alla Scala, Royal Opera House Covent Garden, Metropolitan Opera New York, en de operahuizen van München, Wenen, Hamburg, Genève, Zürich, Florence, Parijs, Berlijn, Madrid en Barcelona. Vele operagezelschappen hebben speciaal voor Gruberova zelden opgevoerde opera’s ten tonele gebracht: Maria Stuarda, Puritani, Linda Di Chamounix en Roberto Devereux bij de Weense Staatsopera, La Sonnambula in Genève en Napels, I Capuleti E I Montechi in Londen, I Puritani bij de Metropolitan Opera en Bregenzer Festspiele, Roberto Devereux, Anna Bolena in Barcelona, La Fille Du Régiment, Linda Di Chamounix, Roberto Devereux, Anna Bolena, Beatrice Di Tenda en La Sonnambula in Zürich, Anna Bolena en I Puritani bij de Beierse Staatsopera in München.

In 2003 boekte ze overdonderende successen met haar debuut als Norma in de gelijknamige opera in Tokio, in 2004 met de rol van Elisabetta in een nieuwe productie van Roberto Devereux bij de Münchener Staatsopera en haar Europase debuut in Norma in Baden-Baden met de opname van een CD. In 2005 triomfeerde ze als Norma in de Weense Staatsopera en in januari 2006 in dezelfde rol bij de Beierse Staatsopera in München.

Edita Gruberova heeft deelgenomen aan diverse toonaangevende operafilms: Hänsel Und Gretel, Rigoletto, Arabella, Così Fan Tutte en Ariadne Auf Naxos. Zij heeft met de belangrijkste dirigenten samengewerkt.

Voor Deutsche Grammophon maakte ze opnamen van Hoffmanns Erzählungen, voor Philips Maria Stuarda, Fledermaus en Ariadne auf Naxos, voor Teldec Fledermaus (Rosalinde), Zauberflöte, Don Giovanni, La Finta Giardiniera, Lucia Di Lammermoor en Traviata, voor EMI Lucia Di Lammermoor en I Capuleti E I Montecchi en voor Decca Entführung Aus Dem Serail. Met Nightingale Classics ging ze een overeenkomst aan met de nadruk op het belcanto repertoire. Reeds verschenen zijn al Beatrice Di Tenda, Linda Di Chamounix, The Anniversary Concert met het Tokio Philharmonisch Orkest, een CD met internationale kinderliedjes, I Puritani, Roberto Devereux, Maria Stuarda, Anna Bolena, Maria Di Rohan, La Fille Du Regiment, Tancredi, Lucia Di Lammermoor, Il Barbiere Di Siviglia, ‘waanzinscènes’ – aria’s van de Tudor-koninginnen, een opname met liederen uit beroemde operettes en een dubbel-recital CD met Vesselina Kasarova, Kerstliederen en orthodoxe liederen, Liederen van Strauss en een opname met de Japanse counter tenor Yoshikazu Mera. Een nieuwe opname van Norma is onlangs verschenen.

Edita Gruberova is een zeer gewaardeerd concertzangeres. Vanaf het begin van haar carrière heeft ze in het bijzonder de kunst van het ‘Lied’ gecultiveerd en heeft ze recitals over de hele wereld gegeven. Zonder twijfel van grote klasse en ongekende kwaliteit zijn de Lieder opnamen die ze maakte voor Nightingale Classics en Teldec.

Edita Gruberova draagt de titel van Oostenrijkse en Beierse ‘Kammersängerin’ en is erelid van de Weense Staatsopera. Ze ontving vele onderscheidingen, waaronder de Sir Lawrence Olivier Award, de befaamde Italiaanse Franco-Abbiati Prijs voor de beste interpretatie van een Italiaanse operarol (Lucia), de Bellini d’oro voor uitmuntende prestaties en de orde van verdienste van de Republiek Oostenrijk.

 

Ralf Weikert

De Oostenrijkse Ralf Weikert maakte vooral naam als dirigent van operaproducties. Zo werkte hij als chefdirigent voor het stadstheater in Bonn, de Frankfurter opera en het Landestheater te Salzburg. In 1974 maakte Weikert zijn debuut bij de Wiener Staatsoper, een jaar later verscheen hij in een productie van de Hamburgse Opera. Ook had hij geregeld gastdirecties in vrijwel alle belangrijke opera- en concertinstellingen binnen en buiten Europa. Sinds 1992, het jaar waarin hij zijn werk als chefdirigent en artistiek leider van de opera te Zürich neerlegde, werkt Weikert als freelance dirigent.

Weikert won verschillende prijzen met zijn muzikale interpretaties. Zo won hij in 1965 de eerste prijs op het Nicolai Malko Concours in Kopenhagen. Tien jaar later ontving hij de Dr. Karl Böhm prijs, uit handen van de grootmeester zelf. In 2000 ontving Weikert het “Österreichische Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst 1. Klasse”.

 

Nederlands Philharmonisch Orkest
Het Nederlands Philharmonisch Orkest is thuis in de belangrijkste muziekcentra van Nederland. Het orkest geeft meer dan 40 concerten per seizoen in de Grote Zaal van het Amsterdamse Concertgebouw en speelt het merendeel van de producties van De Nederlandse Opera in het Muziektheater in Amsterdam. In Muziekcentrum Vredenburg heeft het Nederlands Philharmonisch Orkest vanaf seizoen 2005-2006 zijn eigen serie. Daarmee bereikt het Nederlands Philharmonisch Orkest, samen met het aan haar gelieerde Nederlands Kamerorkest, in ons land ruim 250.000 bezoekers per jaar; het hoogste aantal van de Nederlandse orkesten.
Chef-dirigent is Yakov Kreizberg (1959). Deze in Rusland geboren Amerikaan genoot zijn opleiding bij onder andere Ilya A. Musin en Leonard Bernstein en is over de gehele wereld veelgevraagd. Hij werkte o.a. samen met de Berliner Philharmoniker, het Koninklijk Concertgebouworkest, London Philharmonic Orchestra en New York Philharmonic Orchestra. Zijn concerten in Nederland worden uitstekend ontvangen bij pers en publiek. Kreizberg heeft internationaal ook als operadirigent zijn sporen verdiend. De eerste samenwerking van Kreizberg met De Nederlandse Opera in Tsjaikovski's Iolanta werd alom bejubeld.
Het aanstekelijke succes van Kreizbergs concerten was voor het label PentaTone aanleiding om orkest en dirigent aan zich te verbinden met een langdurig cd-contract. Onder leiding van Yakov Kreizberg zijn inmiddels de Vierde symfonie van Franz Schmidt en de Negende symfonie van Dvorák en Ouvertures van Wagner verschenen op Super Audio-cd. Dit seizoen zullen nog meer hoogtepunten uit het symfonische repertoire op cd verschijnen en internationaal worden gedistribueerd, zoals Stravinsky's Petroesjka en de Vioolconcerten van Beethoven en Mendelssohn.
Het Nederlands Philharmonisch Orkest werkte o.a. met dirigenten als Rudolph Barshai, Andrew Litton, Markus Stenz, Claus Peter Flor, Emmanuel Krivine, Sir Yehudi Menuhin, Hans Vonk en Gerd Albrecht. Te gast waren solisten als Frank Peter Zimmerman, Leonidas Kavakos, Stephen Hough, Stephen Kovacevich, Elisabeth Leonskaja, Radu Lupu, Heinrich Schiff, Natalia Gutman, Frans Helmersson, Mischa Maisky, Emanuel Ax, Truls Mørk, Collin Currie e.v.a.
Sinds de oprichting in 1985 tot en met 2002 was Hartmut Haenchen chef-dirigent van het Nederlands Philharmonisch Orkest. Het orkest werkte met hem doelgericht aan het bereiken van het hoogst mogelijke niveau. Dit kwam tot uiting in de uitvoering het complete symfonische oeuvre van Mahler; een cyclus die door pers en publiek enthousiast werd ontvangen. Mahlers Symfonie nr. 5 kwam uit op het PentaTone label. Daarnaast vierde het orkest met zijn voormalige chef-dirigent triomfen in de opera. Recent o.a. Wagners Walküre en Götterdämmerung (onderdeel van de complete Ring des Nibelungen, die het orkest komende seizoenen wederom zal uitvoeren bij De Nederlandse Opera), en Die Soldaten van Zimmermann.
Ook internationaal heeft het Nederlands Philharmonisch Orkest veel erkenning gevonden. Het orkest reisde onder meer naar Duitsland, Zwitserland, Japan en Hong Kong. Tournees naar Spanje, Duitsland, Amerika en Japan zijn in voorbereiding.
Het Nederlands Philharmonisch Orkest maakt onderdeel uit van de Stichting Nederlands Philharmonisch Orkest. De Stichting beheert twee basisformaties: het symfonieorkest (Nederlands Philharmonisch Orkest) en het kamerorkest (Nederlands Kamerorkest) en is gevestigd in de monumentale Beurs van Berlage in Amsterdam, waar beide orkesten repeteren.

De Stichting heeft 130 musici in vaste dienst en is daarmee de grootste orkestorganisatie van Nederland. Daarnaast beheert en exploiteert de Stichting Nederlands Philharmonisch Orkest twee concertzalen in de Beurs van Berlage, de middelgrote Yakult Zaal en de glazen AMVEST Zaal. Beide zalen zijn vernoemd naar de hoofdsponsors van het Nederlands Philharmonisch Orkest: Yakult Nederland BV en vastgoedonderneming AMVEST.

CREDITS

sopraan
Edita Gruberova
muzikale leiding
Ralf Weikert
uitvoering
Nederlands Philharmonisch Orkest
productie
Holland Festival
met dank aan
de Vrienden van het Holland Festival en Zuidas Onderneming