Diva dolorosa

Peter Delpeut

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Hun namen zijn allang in vergetelheid geraakt, maar aan het begin van de eeuw waren zij grote sterren van de Italiaanse cinema: Lyda Borelli, Pina Menichelli en Francesca Bertini. Peter Delpeut brengt hen in Diva dolorosa - 'Godin der smarten' - opnieuw tot leven. In een film over (over)acteren, over fatale, hysterische en breekbare vrouwen die van het leven theater maken. Loek Dikker componeerde originele muziek bij de 'ultieme' divafilm, die het Radio Symfonie Orkest onder leiding van Ed Spanjaard live uitvoert tijdens de wereldpremière.

Achtergrondinformatie

In een roes laat de diva zich meevoeren naar het theater, het casino en feesten. Plaatsen waar zij verovert en zich laat veroveren. Ze is nog een femme fatale, die de man geraffineerd manipuleert. Maar als ze passie met liefde verwart, wordt ze zwaar bestraft. Plots zijn de mannen hooghartig en afwijzend. Teleurstellingen en mislukte zelfmoordpogingen gaan aan de hysterie vooraf. En na die wanhoop is er de slaap en het ziekbed. Het lichaam kwijnt weg, muziek brengt alleen nog melancholie, bloemen herinneren aan vergankelijkheid, aan het verlies van jeugd en schoonheid. Uiteindelijk verdwijnt ze, met opwaaiende witte sluiers, tussen angstaanjagende bomen. Regisseur Peter Delpeut maakte naam met films waarin hij oude filmfragmenten en foto's verwerkt. Op die manier regisseerde hij Lyrisch nitraat, The Forbidden Quest en Felice..Felice... Voor die laaste film kreeg Delpeut vorig jaar een Gouden Kalf. Ook Diva dolorosa is een film, waarin de regisseur found footage manipuleert. Deze keer gebruikt hij fragmenten van Itraliaanse melodrama's uit het begin van de eeuw voor een film over acteren. Over de diva die ten onder gaat aan haar eigen spektakel, haar eigen theater. Een verhaal dat voert van euforie en extase, via straf en verdriet, naar ziekte en dood. Het verhaal van de 'Diva dolorosa', de Godin de Smarten'.
 
Peter Delpeut: 'In de Italiaanse divafilms van de jaren tien portretteren de steractrices vrouwen die zich staande houden door zich een rol aan te meten: de femme fatale, hysterica en femme fragile. De personages maken van het leven een theater, van hun kracht een spectakel. Daarin schuilt tegelijk hun kracht en hun tragiek. Diva dolorosa vat hun verhaal samen tot één archetypisch geheel, de 'ultieme divafilm.' In zijn boek Diva Dolorosa. Reis naar het einde van de eeuw, dat in juni verschijnt en geillustreerd is met fraaie zwart-wit foto's, beschrijft Peter Delpeut hoe de stille film Rapsodia satanica uit 1914 met Lyda Borelli hem op het spoor bracht van de divafilms. En hoe die hem weer verleidden tot een dwaaltocht door de esthetica van de negentiende eeuw: de elegante schilderijen van Giovanni Boldini, het zwart-romantische proza van Gabriele D'Annunzio en de sentimentele anekdotiek van keukenmeidenromans. Hoewel hij terugschrikt voor de dweepzucht, de exaltatie en hysterie van de actrices, voelt Delpeut ook compassie voor de suikerzoete verhalen, de heftige emoties en de tragiek van de diva's.

Biografie

Peter Delpeut is filmmaker en ontving in 1998 het Gouden Kalf voor Felice...Felice... als beste Nederlandse film van het Jaar. Tot 1995 werkte hij bij het Nederlands Filmmuseum, in de laatste jaren als adjunct-directeur  en sindsdien heeft hij zich volledig toegelegd op het filmmaken. In de jaren negentig maakte hij verschillende compilatiefilms met gerestaureerd filmmateriaal uit de archieven van het Filmmuseum, zoals Lyrisch Nitraat (1990), The Forbidden Quest (1992), de 40-delige televisieserie Cinema Perdu (1995), en de tv-documentaire De Tijdmachine(1996). Voor zijn films ontving Peter Delpeut zowel in Nederland als in het buitenland talrijke prijzen.

In zijn boek Diva Dolorosa. Reis naar het einde van een eeuw, dat in juni verschijnt en geïllustreerd is met fraaie zwart-wit foto’s uit de film, beschrijft Peter Delpeut hoe de stomme film Rapsodia satanica uit 1914 met Lyda Borelli hem op het spoor bracht van de divafilms. En hoe die hem weer verleidden tot een dwaaltocht door de esthetica van de negentiende eeuw.

Diva dolorosa. Reis naar het einde van de eeuw, prijs¦22,90, verschijnt juni 1999 bij de Amsterdamse uitgeverij Meulenhoff

CREDITS

scenario en regie
Peter Delpeut
producent
Frank Roumen
montage
Menno Boerema
muziek
Loek Dikker
orkest
Radio symfonie Orkest, o.l.v. Ed Spanjaard
projectie
Dick Moesker
geluidversterking
Paul Jeukendrup
coproductie van
Filmmuseum, VPRO i.s.m. Cineteca del Comune di Bologna. De film is tot stand gekomen met steun van het Co-Productiefonds Binnenlandse Omroep, het Stimuleringsfonds NEderlandse Culturele Omroepproducties en het Nederlandse Fonds voor de Film