The hairy ape

The wooster group

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

'The Wooster Group spreekt een taal zoals het theater over vijftien of twintig jaar zal spreken', schreef Peter Sellars in 1996. Dat doen ze dit keer, voor het eerst in hun meer dan twintigjarige bestaan, met het spelen van een integrale tekst. The Hairy Ape, een expressionistisch stuk van Eugene O'Neill uit 1922, ging in 1995 in New York in première. Geconcipieerd als een kruisweg van de moderne mens vertelt het de geschiedenis van Yank, stoker op een oceaanschip, die ontdekt hoe onbelangrijk hij is als eenling in een samenleving die zelf een gigantische machine is geworden. O'Neill portretteerde de wereld als een nachtmerrie. The Hairy Ape is geënsceneerd als een bokswedstrijd tussen een man en het universum. De televisieschermen waarmee het toneel bezaaid is, laten zwart-witfilmpjes zien van een vuistgevecht, de acht scènes van het stuk worden onderbroken door het geluid van een gong.
Yanks proletarisch zelfbewustzijn brokkelt allengs af tot een waanzinnige verbijstering. Dan blijkt hij de belichaming te zijn van onze moderne hang naar macht. En terwijl Willem Dafoe als Yank zijn lange monologen op een snelle mechanische manier afvuurt, en John Lurie daar zijn dissonante jazzmuziek onder zet, ontstaat een tragedie, een gebeiteld en gebeeldhouwd monument. IN de enscenering van The Wooster Group wordt het ruim zeventig jaar oude stuk opnieuw actueel: een indringende kijk op hoe de eenling wordt vermalen in de voor de markteconomie gewichte samenleving van de jaren negentig.