Muziek als sublieme extase

Vermeulen, Schönberg, Skrjabin

Nederlands Balletorkest, Noordhollands Philharmonisch Orkest

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

De ondertitel ´Thréne et Péan´ van Vermeulens Derde symfonie slaat op de wisselende gemoedsstemmingen - van verdriet tot euforie - die geliefden kunnen doormaken. Laatromantische liefdespoëzie werd door Schönberg verklankt in zijn schitterende Vier Lieder – waarin hij nog één keer volop orkestraal ‘uitpakte’ voordat zijn stijl streng en sober werd. Hoogst extatisch ten slotte is Skrjabins decadente Tweede symfonie.

-

Dit concert maakt deel uit van de reeks ‘Muziek als sublieme extase’.

Programma

Matthijs Vermeulen (1888-1967) - Symfonie nr. 3 ‘Thrène et Péan’ (1921-’22)

Arnols Schönberg (1874-1956) - Vier Lieder für Gesang und Orchester op.22 (1913-’16)
Seraphita – Leicht fließend
Alle, welche dich suchen – Ziemlich
Fließend; sehr zart im Ausdruck;
Ohgne große Steigerungen
Mach mich zum Wächter deiner
Weiten – Sehr langsam
Vorgefühl – Langsam

Pauze

Alexander Skrjabin (1872-1915) - Symfonie nr. 2 in C (1901)
- Andante
- Allegro
- Andante
- Tempestuoso
- Maestoso

Biografie

Matthijs Vermeulen (1888-1967) is in zekere zin de archetypische miskende componist. Hij moest tientallen jaren wachten op de premières van zijn Eerste ne Tweede symfonie; hij verwierf meer bekendheid door zijn werk als criticus dan door zijn muziek. Toe het enfant terrible Vermeulen merkte dat zijn werk hier op tegenstand stuitte, verruilde hij Nederland voor het Franse platteland, om er pas na de oorlog terug te keren. Pas nu begint het besef door te dringen dat Vermeulen een hoogst interessante persoonlijkheid was. In een tijd waarin vrijwel niemand ontsnapte aan de invloed van Schönberg, Mahler en Debussy, creëerde hij een hoogst persoonlijk idioom met kolossale klankvisioenen, overstelpende polymelodiek en verrassende instrumentatievondsten.

‘Vermeulens muziek heeft het effect van een hogedrukpan: van de eerste tot de laatste maat borrelt de componist over van vitaliteit, van inventiviteit, van levenslust.’ (Leo Samama) Een aantal vooraanstaande Nederlandse orkesten, brengt onder leiding van belangrijke dirigenten, alle zeven symfonieën en het orkestlied La veille. Deze muziek wordt gecombineerd met werken van tijdgenoten en geestverwanten die net als Vermeulen gedwongen waren in de marge te opereren. Voorafgaand aan de orkestconcerten is steeds kamermuziek van Vermeulen te horen, in de Kleine Zaal van het Concertgebouw.

CREDITS

muziek
Matthijs Vermeulen, Arnold Schönberg, Alexander Skrjabin
uitvoering
Nederlands Balletorkest, Noordhollands Philharmonisch Orkest
dirigent
David Porcelijn
mezzosopraan
Marie Kobayashi