Muziek als sublieme extase

Vermeulen, Markevitch, Sibelius

Het Gelders Orkest

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Tijdens de première van zijn feestelijke en extraverte Zevende symfonie in april 1967 was Vermeulen doodziek. Hij heeft trouwens de meeste van zijn composities nooit gehoord – het lot van een notoire dwarsligger. Even compromisloos is de componist/dirigent Igor Markevitsj, van wie het zelden gespeelde Lorenzo il magnifico voor sopraan en orkest wordt gespeeld. Sibelius’ Vierde symfonie ten slotte loopt, net als veel werk van Vermeulen, bijkans over van de muzikale ideeën.

-

Dit concert maakt deel uit van de reeks ‘Muziek als sublieme extase’.

Programma

Matthijs Vermeulen (1888-1967) - Symfonie nr. 7 'Dithyrambes pour les temps à venir' (1963-'65)

Igor Markevitch (1912-1983) - Lorenzo il magnifico ( 1940) 
Datemi pace omai, sospiri ardenti 
Romperanno I silenzi assai men
lunghi
Intermezzo strumentale
Una donna il cor m'ha tolto 
Donne belle, io ho cercato

pauze

Jean Sibelius (1865-1957) - Symfonie nr. 4 opus 63 (1911) 
Molto moderato quasi adagio 
Allegro molto vivace
Largo
Finale: allegro

Biografie

Matthijs Vermeulen (1888-1967) is in zekere zin de archetypische miskende componist. Hij moest tientallen jaren wachten op de premières van zijn Eerste ne Tweede symfonie; hij verwierf meer bekendheid door zijn werk als criticus dan door zijn muziek. Toe het enfant terrible Vermeulen merkte dat zijn werk hier op tegenstand stuitte, verruilde hij Nederland voor het Franse platteland, om er pas na de oorlog terug te keren. Pas nu begint het besef door te dringen dat Vermeulen een hoogst interessante persoonlijkheid was. In een tijd waarin vrijwel niemand ontsnapte aan de invloed van Schönberg, Mahler en Debussy, creëerde hij een hoogst persoonlijk idioom met kolossale klankvisioenen, overstelpende polymelodiek en verrassende instrumentatievondsten.

‘Vermeulens muziek heeft het effect van een hogedrukpan: van de eerste tot de laatste maat borrelt de componist over van vitaliteit, van inventiviteit, van levenslust.’ (Leo Samama) Een aantal vooraanstaande Nederlandse orkesten, brengt onder leiding van belangrijke dirigenten, alle zeven symfonieën en het orkestlied La veille. Deze muziek wordt gecombineerd met werken van tijdgenoten en geestverwanten die net als Vermeulen gedwongen waren in de marge te opereren. Voorafgaand aan de orkestconcerten is steeds kamermuziek van Vermeulen te horen, in de Kleine Zaal van het Concertgebouw.

CREDITS

muziek
Matthijs Vermeulen, Igor Markevitch, Jean Sibelius
uitvoering
Het Gelders Orkest
dirigent
Christopher Lyndon-Gee
sopraan
Lucy Shelton