Muziek als sublieme extase

Varèse, Vermeulen, B.A. Zimmerman

Nederlands Philharmonisch Orkest

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Zimmerman was een geëngageerde componist, die met zijn muziek reageerde op maatschappelijk onrecht. Vermeulens La veille uit 1917 is een indrukwekkend anti-oorlogslied; zijn positieve Zesde symfonie, geschreven in gelukkiger tijden, heeft het Skrjabin-achtige doel om ‘het mysterieuze vuur, le feu sacré, aan te wakkeren’. Varèse schreef Offrandes in 1921. In de instrumentatie van het werk is de invloed van Debussy goed te horen.

-

Dit concert maakt deel uit van de reeks ‘Muziek als sublieme extase’.

Programma

E. Varèse (1883-1965) - Offrandes (1921 )

M. Vermeulen (1888-1967) - Symfonie nr. 6 'Les minutes heureuses' (1956-'58)

pauze

M. Vermeulen - La veilIe (1917, arr. 1932)

B. A. Zimmermann (1918-1970) - Sinfonie in einem Satz (1947-'53)

Biografie

Matthijs Vermeulen (1888-1967) is in zekere zin de archetypische miskende componist. Hij moest tientallen jaren wachten op de premières van zijn Eerste ne Tweede symfonie; hij verwierf meer bekendheid door zijn werk als criticus dan door zijn muziek. Toe het enfant terrible Vermeulen merkte dat zijn werk hier op tegenstand stuitte, verruilde hij Nederland voor het Franse platteland, om er pas na de oorlog terug te keren. Pas nu begint het besef door te dringen dat Vermeulen een hoogst interessante persoonlijkheid was. In een tijd waarin vrijwel niemand ontsnapte aan de invloed van Schönberg, Mahler en Debussy, creëerde hij een hoogst persoonlijk idioom met kolossale klankvisioenen, overstelpende polymelodiek en verrassende instrumentatievondsten.

‘Vermeulens muziek heeft het effect van een hogedrukpan: van de eerste tot de laatste maat borrelt de componist over van vitaliteit, van inventiviteit, van levenslust.’ (Leo Samama) Een aantal vooraanstaande Nederlandse orkesten, brengt onder leiding van belangrijke dirigenten, alle zeven symfonieën en het orkestlied La veille. Deze muziek wordt gecombineerd met werken van tijdgenoten en geestverwanten die net als Vermeulen gedwongen waren in de marge te opereren. Voorafgaand aan de orkestconcerten is steeds kamermuziek van Vermeulen te horen, in de Kleine Zaal van het Concertgebouw.

CREDITS

muziek
Edgard Varèse, Matthijs Vermeulen, Bernd Alois Zimmermann
uitvoering
Nederlands Philharmonisch Orkest
dirigent
Hartmut Haenchen
alt
Hebe Dijkstra