De lotgevallen van een intrigerende verzetsstrijdster

Esmeé

Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

De nieuwe opera van Theo Loevendie, Esmée, is zijn derde muziekdramatische werk na de door pers en publiek zeer enthousiast ontvangen Naima (Holland Festival 1985) en Gassir, the Hero (Holland Festival 1990).

Achtergrondinformatie

Jan Blokker schreef het libretto van Esmée op basis van een publicatie uit 1986 in Vrij Nederland waarin het verhaal van de verzetsstrijdster Esmée van Eeghen voor het eerst uitgebreid werd weergegeven. Hijzelf vat het gegeven als volgt samen: ‘Esmée schildert de lotgevallen van een briljante jonge vrouw die gedurende de Duitse bezetting van Nederland volgens haar eigen normen wil overleven en weerstand biedt zowel aan de voorschriften van de bezetter als aan de codes van de verzetsgroep waartoe zij behoort. Ze tart de omstandigheden en de omstandigheden nemen als het ware wraak. Haar weigering om zich aan te passen, maken haar in de ogen van vriend en vijand tot een gevaarlijke bedreiging. Ze sterft door gebrek aan conformisme.’


Loevendie en Blokker interesseerden zich bij dit verhaal vooral voor het ‘achterliggende’ thema: dat van het individu dat volgens eigen normen wil overleven maar volgens wordt vermalen tussen politieke belangen.

Biografieën

Opmerkelijk kan het verloop van de carrière van componist Theo Loevendie (1930) zeker worden genoemd. Tot 1968 was hij vrijwel uitsluitend actief op het gebied van de jazz; hij trad met zijn eigen groep op tijdens de belangrijkste Europese jazz-festivals.
Daarna begon Loevendie echter ook 'serieuze' moderne muziek te componeren. Met succes. Hij ontwikkelde zich al snel tot een van de meest oorspronkelijke Nederlandse componisten.
Theo Loevendie zegt zich vooral operacomponist te voelen. 'Een van de voordelen van opera is de openheid. Vergeleken daarbij speelt instrumentale muziek zich af in een meer gesloten wereld. Dat uit zich ook muzikaal. Als operacomponist moet je in extremen durven denken. Wat je in een orkestwerk niet zo gauw zou doen, omdat het te banaal zou zijn, kan in opera wel. Daar voel ik me als een vis in het water, omdat ik kan refereren aan alles wat er in de wereld aan muziek bestaat. Bij Esmée is dat marsmuziek. Het verhaal speelt in de Tweede Wereldoorlog. Dat is mijn muzikale opvoeding geweest, die Duitse muziekkorpsen die toen voorbij marcheerden.'

 

Journalist en publicist Jan Blokker (1927) heeft zich de afgelopen decennia geprofileerd als een van de belangrijkste Nederlandse scenarioschrijvers en televisiemakers (Het gat van Nederland, Macchiavelli, Diogenes). Zijn kleine maar hoogwaardige oeuvre omvat onder meer speelfilms als Fanfare (Bert Haanstra, 1958), Het Gangstermeisje (Frans Weisz, 1966) en Eline Vere (Harry Kümel, 1991), evenals de televisieseries Bij nader inzien en Op afbetaling (Frans Weisz, 1991 en '92). Esmée is Blokkers eerste operalibretto.

 

Regisseur van Esmée is de Duitser Herhert Wernicke, een van de opvallendste figuren in de internationale operawereld van dit moment. Bij de Muntschouwburg in Brussel realiseerde hij een complete Ring-cyclus, bij De Nederlandse Opera Bartóks Blauwbaards burcht (1988). Over Esmée zegt hij: 'Het is voor mij geen historische documentaire, geen historiserend spektakel, maar een stuk dat de geschiedenis reflecteert.' Net als in het geval van de Boris Godoenov die hij in 1994 ensceneerde bij de Salzburger Festspiele, werkt Wernicke bij Esmée met tekenachtige, sterk allegorische middelen.

CREDITS

muziek
Theo Loevendie
libretto
Jan Blokker
uitvoering
Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor
dirigent
Friedemann Layer
regie/decor/kostuums
Herbert Wernicke
licht
Marc Heinz, Tom Van Noorden, Herbert Wernicke
vocale bezetting
Jeanne Piland (Esmée), Tomas Möwes (Dieter), Marie Angel (lngrid), Michael Myers (Leon), Christopher Homberger (Max), Lieuwe Visser (Kastelein), Henk Smit (Johannes)
koordirigenten
Martin Wright, Huub Kerstens
coproductie
NOS, Holland Festival
met steun van
Fonds voor de Scheppende Toonkunst, Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducties
mede mogelijk gemaakt door
Nationale Postcode Loterij, Stichting De Nationale Sporttotalisator, Stichting Exploitatie Nederlandse Staatsloterij