Ravel, Evangelista, Gonneville, Vivier, Toussaint, boucher, Murall

Ensemble d'Ondes de Montreal

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Ensemble d’Ondes de Montreal stelt zich ten doel meer bekendheid te geven aan de Ondes Martenot. Oorspronkelijk maakte het ensemble deel uit van een kamermuziekgroep onder leiding van Jean Laurendeau aan het conservatorium van Montreal. Het ensemble werd al spoedig een onafhankelijke groep en gaf vele concerten in Noord-Amerikaanse steden. Het ensemble trok de aandacht en Canadese componisten begonnen werken voor het ensemble te schrijven. Behalve nieuwe werken speelt het ensemble ook transcripties van oude muziek op de Ondes Martenots.

Programma en achtergrondinformatie

Programma:

Danses du XVIieme Siecle

 

Maurice Ravel
Quator a cordes (1933)
1er mouvement Allegro Moderato

 

José Evangelista
Carrousel (1978)

 

Michel Gonneville
Solidaires (1981)

 

Claude Vivier
Pulau Dewata (1977)

 

Pauze

 

Daniel Toussaint
Ondes (1983)

 

Richard Boucher
Begonia Rex ou l’Enfance Clandestine (1975)

 

Tristan Murail
Mach 2,5 (1970)

 

Achtergrondinformatie

Tijdens de eerste wereldoorlog was Maurice Martenot werkzaam als telegrafist in het leger - al bezig met het idee een instrument te ontwerpen dat in staat zou zijn menselijke gevoelens weer te geven. Na de oorlog begon Martenot met de realisatie van dit idee en in 1928 presenteerde hij het instrument - dat hij 'Ondes Musicales' noemde - in de Parijse opera.

Hij had onmiddellijk succes en componisten als Darius Milhaud, Maurice Ravel, André Jolivet, Olivier Messiaen, Rabidranath Tagare en Jacques Brel gingen - overtuigd van de mogelijkheden van de Ondes Musicales - werken voor dit instrument schrijven. Maurice Martenot hield zich voornamelijk bezig met het perfectioneren van het instrument, een proces dat zich heeft voortgezet tot op de dag van vandaag.

 

De 'Ondes Martenot' is nu voorzien van transistors en heeft een monodisch toetsenbord, waarmee het mogelijk is een zeer verfijnd vibrato te maken. Een ring-konstruktie om de vinger zorgt voor de glissando-effecten, een 'intensiteits-toets' regelt de nuances, articulaties en aanslag. Het instrument biedt een grote hoeveelheid timbre-mogelijkheden. Het puur elektronisch timbre, afkomstig van een versterkingsmembraan, vormt het basisgeluid en wordt het meest gebruikt. Drie andere fundamentele timbres ontstaan door resonantie, die veroorzaakt wordt door het elektrisch laden van niet-elektronische         trillings-elementen, zoals gespannen snaren, gongs en veren. De Ondes Martenot is een monodisch   instrument - zoals de menselijke stem en bijvoorbeeld een fluit - en heeft een omvang van 7 octaven.

 

Hoewel de 'Ondes Martenot' als voorganger van de synthesizer beschouwd kan worden, is het niet zo dat de synthesizer de Ondes Martenot kan vervangen: het instrument heeft zeer karakteristieke klankeigenschappen die het instrument uniek en onvervangbaar maken.

CREDITS

Ensemble d'Ondes de Montreal
Marie Bernard, Suzanne Binet-Audet, Johanne Goyette, Jean Laurendeau

Biografieën

Marie Bernard is Ondes-Martenot speler, pianiste, componiste en arrangeur. Na haar studie aan het conservatorium van Montréal kreeg zij de eerste prijs in 'Ondes Martenot' in 1978. Zij geeft veel concerten met de Ondes Martenot en is een regelmatige gast bij verscheidene televisieprogramma's. Zij produceerde ook muziek voor films en platen.

Suzanne Binet-Audet studeerde orgel aan het conservatorium in Québec. In Parijs studeerde zij Ondes Martenot bij Jeanne Loriod en bij Maurice Martenot zelf. In 1965 ontving zij de eerste prijs van het conservatorium in Parijs. Tussen 1965 en 1978 gaf zij vele concerten in Europa en Canada, met verschillende orkesten en kamermuziekensembles. Zij hield zich bezig met filmmuziek, platen en televisie-uitzendingen.

Johanne Goyette studeerde piano aan de universiteit van Montreal en won de eerste prijs in Ondes Martenot aan het conservatorium van Québec in 1979. Zij werd voor concerten uitgenodigd in Mexico, Verenigde Staten en Canada. Zij geeft concertlezingen over de Ondes Martenot en is mede­oprichter van Tryptique, een trio bestaande uit Ondes Martenot, piano en slagwerk. Momenteel is zij ook werkzaam bij CBC-radio als producent van muziekprogramma's.

Jean Laurendeau keerde in 1965 naar Canada terug na een periode van studie bij Jeanne Loriod en Maurice Martenot. Sindsdien maakte hij tournees met Jeunesses Musicales de Canada en gaf hij concerten in samenwerking met verschillende organisaties zoals de Contemporary Music Sociery of Québec, de New Music Consart e.a. Hij speelde met o.a. de orkesten van Chicago, Cleveland, Montreal en San Francisco. Hij speelt regelmatig op radio en televisie. Hij is eveneens klarinettist en lid van het Quebec Wind Quintet. Jean Laurendeau doceert Ondes Martenot en klarinet aan de conservatoria van Montreal, Trois-Rivières en Québec.