Naima

Nederlandse Operastichting, Amsterdams Philharmonisch Orkest

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

De opera Naima is afgezien van enkele Italiaanse citaten tweetalig. Het Instituut, gevormd door de Leider Xistes, zijn twee helpers en een gemengd koor van volgelingen, zingt in het Latijn, de meest institutionele taal die men zich in onze cultuur kan indenken. De overige solisten zingen in het Engels, een taal die misschien wel in tegenstelling tot het Latijn de minst elitaire taal genoemd kan worden in die zin, dat zij ook door een groot aantal mensen voor wie het de moedertaal niet is, begrepen wordt. De taalgrens die dwars door de opera loopt kan het de toehoorder makkelijker maken het verhaal in grote lijnen te volgen. Zo loopt die grens in enkele gevallen dwars door de rol heen; als de twijfelaar Nivard definitief in het Engels gaat zingen betekent dat zijn aansluiting bij de non-conformisten. Als Naima’s zoon Amian in de derde akte overgaat op het Latijn duidt het op de bevrediging van zijn machtswellust.

Biografie

Theo Loevendie werd geboren op 17 september 1930 te Amsterdam, waar hij aan het conservatorium zijn hoofdvakstudie compositie en klarinet voltooide. Tot 1968 was Loevendie vrijwel uitsluitend actief op het terrein van de jazz; hij trad met zijn eigen groep op tijdens de belangrijkste Europese jazzfestivals, zoals die te Montreux, Imola, Juan-les-Pins, Warschau, Molde, Berlijn, Istanbul en Laren. Voor een van zijn LP’s ontving Loevendie in 1969 een Edison en in 1979 werd hem voor al zijn jazz-activiteiten de Wessel-Ilken prijs toegekend. Pas na 1968 richtte hij zich tevens op het componeren van concertmuziek, waarvan het grootste deel op grammofoonplaten verscheen. Vooral sinds 1977 worden zijn werken regelmatig op festivals over de hele wereld uitgevoerd, zoals het Festival de l’Art Contemporain in Royan (1977), het Nieuwe Muziekfestival Middelburg (1978, 1979), de Warschauer Herbst (1977, 1979), de Biennale van Zagreb (1975, 1979), het Pan Festival in Seoul (1978, 1979), de ISCM-festivals in Helsinki (1978), Jeruzalem (1980) en Amsterdam (1985), alsmede talrijke uitvoeringen in Holland Festivals. Sinds 1970 is Loevendie hoofdleraar compositie aan het Rotterdams Conservatorium. In verschillende landen heeft Loevendie lezingen gehouden in 1979 leidde hij een compositie-seminarie in het Finse Hämeenlinna, in 1981 de Gaudeamus compositie-workshop, in 1982 was hij composer-in-residence tijdens de Lerchenborg-muziekdagen (Denemarken) en in 1984 leidde hij een compositie-seminarie aan de University of New Mexico te Albuquerque (USA). In 1982 ontving hij een Edison voor een LP van ‘De Nachtegaal’, waarop in 1983 de prijs van de Italiaanse TV en radio (RAI) volgde voor de TV-registratie van dit werk, een programma dat sindsdien in vele talen over de hele wereld vertoond is. In 1984 kreeg Loevendie (samen met Pierre Boulez) de Amerikaanse Koussevitzky International Record Award voor zijn orkestwerk ‘Flexio’, gecomponeerd voor het 90-jarig jubileum van Het Concertgebouworkest.

CREDITS

muziek
Theo Loevendie
libretto
Lodewijk de Boer
dirigent
Lucas Vis
regie
Lodewijk de Boer
decor, kostuums
Frank Raven
licht
Henk van der Geest
koordirigent
Johannes Mikkelsen
cast
Annett Andriesen (Helga), Jard van Nes (Naima), Thea van der Putten (Aphra), Jan Derksen (Gebochelde/Amian), Hein Meens (Nivard), Wout Oosterkamp (Xistes)
uitvoering
Nederlandse Operastichting, amsterdams Philharmonisch Orkest