Duitse kamermuziek uit de periode 1918 - 1926

Schönberg Ensemble

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Twee programma’s met tien stukken van acht componisten die tussen 1918 en 1931 langere of kortere tijd in Berlijn leefden en werkten.

Alleen Hindemiths Kammermusik behoort tot het gangbare repertoire. Toch zijn de andere stukken eveneens representatief voor de diverse ontwikkelingen en stromingen binnen het componeren in Berlijn tussen de beide wereldoorlogen. Met opzet zijn, na de Schönberg-cyclus van de afgelopen seizoen, geen werken van Schönberg, zelf in deze programma’s opgenomen. Eisler was een leerlingen van Schönberg: zijn Palmström is een twaalftoonscompositie en tevens een parodie op Schönberg’s Pierrot Lunaire.

Hindemith ontwikkelde een zeer eigen lyriek uit zijn neo-barokke en neo-klassieke tendensen. Serenades is hiervan een duidelijk voorbeeld. Als curiositeit is verder van zijn hand het stuk Melancholie geprogrammeerd, een lied met instrumentale begeleiding, dat tot nu toe ongepubliceerd is gebleven. Krenek en Schnabel vertonen sterke verwantschap met de Tweede Weense School. Schabel’s Strijkkwartet is een onstuimig stuk, terwijl de Symphonische Musik van Krenek erg in de buurt komt van Hindemith’s neo-klassicisme. Petyrek is een pianoleerling van Godowsky en compositie-leerling van Schreker en leefde in de eerste helft van de twintiger jaren in Berlijn. Zijn werk wortelt net als dat van Zemlinsky en Schreker in de romantische traditie. Jan Ingenhoven’s Strijktrio is weliswaar niet in Berlijn geschreven, maar is wel een goed voorbeeld van een werk van een in Duitsland levende Nederlandse componist, die zich in het progressieve muzikale klimaat aldaar zeer goed thiusvoelde. Beide programma’s passen in het beleid van het Schönberg Ensemble om naast werken uit de Tweede Weense School (Schönberg, Berg, Webern) ook composities van tijdgenoten uit te voeren.

Programma

Programma 1

dirigent: Reinbert de Leeuw
sopraan en spreekstem: Marjanne Kweksilber

Amsterdam, 16 juni 1982, Concertgebouw
Utrecht, 21 juni 1982, Muziekcentrum Vredenburg
Den Haag, 22 juni 1982, Koninklijk Conservatorium

Ernst Krenek – Symfonische Music für neun Solo-Instrumente
Kurt Weill – Frauentanz Sieben Gedichte des Mittelalters
Hanes Eisler – Palmström, Studien über Zwölfton-Reihen
Paul Hindemith – Melancholie
Paul Hindemith – Kammermusik nr 1
 

Programma 2

sopraan: Marjanne Kweksilber

Den Haag, 24 juni 1982, Koninklijk Conservatorium
Amsterdam, 27 juni 1982, De Meervaart

Felix Petyrek – Sextette für Strechquartett, Klarinette und Klavier
Felix Petyrek – Zwei Lieder aus dem "Buch der Seel" von Richard Schaukal
Arthur Schnabel – I. Streichquartett
I Allegro energico e con brio
II andantino grazioso
III Larghetto
IV Prestissimo

CREDITS

muziek
Ernst Krenek, Kurt Weill, Hanes Eisler, Paul Hindemith, Felix Petyrek, Arthur Schnabel
dirigent
Reinbert de Leeuw
sopraan en spreekstem
Marjanne Kweksilber
uitvoering
Schönberg Ensemble