Einstein

Paul Dessau, Muziktheater im Revier Gelsenkirchen

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Thans bijzonder actuele opera uit de jaren 1971-1973: kan wetenschap waardevrij zijn? Einstein ontsnapt Nazi-Duitsland, nadat zijn natuurwetenschappelijk onderzoek de Duitse bewapeningsindustrie behoorlijk geperfectioneerd heeft. In Amerika raakt hij betrokken bij de ontwikkeling van de atoombom, die ‘met succes’ wordt ingezet ter beëindiging van de oorlog. Einstein wendt zich in tegenstelling tot velen van zijn collega’s van deze manier van wetenschap bedrijven af met de volgende verklaring: ‘Jeder muss bereit sein, sich einsperren und wirtschaftlich ruinieren zu lassen; wenn sich genug Personen finden, die diesen harten Weg gehen, werden wir Erfolg hamen. Wenn nicht verdienen wir die Sklaverei, wie ons zugedacht ist’.
Hoe muziek en muziektheater ook ene politieke stellingname kunnen inhouden. De voorstelling was slechts eenmaal beschikbaar, maar juist vanwege het actuele belang ervan, is zij toch als incidentele verschijning in het programma opgenomen. De partituur bevat 12-toonsmuziek, aleatorische passages, clusters, verwijzingen naar jazz en popmuziek, elektronische muziek, (bewerkte) citaten uit de cantates en klaviermuziek van Bach, en dat alles op een zeer persoonlijke manier verwerkt tot een dynamische en vertellende stijl vanuit Dessau’s politieke engagement met het onderwerp. Aan het slot staat Einstein tegenover een kind, dat zijn antwoorden niet begrijp.t ‘Dat is zeer goed’, zegt Einstein, ‘Wanneer men iets niet begrijpt, staat men aan het begin van alle begrip’. Einstein is geen biografie van Einstein, maar een tijdsdocument over de ontwikkeling van onze eeuw der techniek.

CREDITS

muziek
Paul Dessau
libretto
Karl Mickel
dirigent
Uwe Mund
regie
Jaroslav Chundela
decor/kostuums
Carl Friendrich Oberle
cast
Joshua Hecht (Einstein), Frieder Stricker (Junger Physiker), Karl Fäth (Alter Physiker), Jan Hendrik Rootering (Galilei), John Janssen (Giordano Bruno), Scot Weir (Leonardo da Vinci), Hans Jörgen Laursen (Führorr), Michael Conney (Präsident), e.a.
uitvoering
Muziktheater im Revier Gelsenkirchen