Schuman, Ives, Gershwin, Copland

Opening Holland Festival 1976

New York Philharmonic

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

In de nu tweehonderd jaar van hun bestaan hebben de Verenigde Staten van Amerika zich in de ‘oude wereld’ Europa behalve een politiek, economisch en militair overwicht ook een belangrijke plaats in het culturele leven weten te verwerven. Het ‘marktaandeel’ van Amerika op gebieden als popmuziek, jazz, literatuur en film is met name in de twintigste eeuw zeer aanzienlijk gegroeid. Het terrein van de klassieke muziek is daarbij een beetje ‘buiten schot’ gebleven, men zou daar zelfs eerder kunnen spreken van een beïnvloeding in de omgekeerde richting. Componisten als Arnold Schönberg, Igor Stravinsky en Paul Hindemith brachten een aanzienlijk deel van hun leven in Noord-Amerika door, en met name van de twee eerstgenoemde is de invloed op de jongere Amerikaanse componistengeneratie zeer belangrijk geweest.

Wat ook de oorzaak mag zijn, het feit doet zich voor dat van de omvangrijke rij Amerikaanse componisten er slechts een handvol – en dan nog in beperkte mate – in Europa bekend is. Gershwin was altijd niet meer dan de componist van populaire ‘nummers’ als Porgy and Bess en de Rhapsody in Blue, en figuren als Charles Ives en John Cage beginnen nu pas eigenlijk op grotere schaal bekendheid te krijgen.

Programma

Schuman – American Festival Overture

 

Ives – The Unanswered Question

 

Gershwin – Rhapsody in Blue

 

Copland – Symfonie no. 3

 

Voorafgaand buitenoptredens door:

Yale University Band (voor programma zie: programma Lange Voorhout & programma Boulevard Scheveningen) & Federatieband CJV

Achtergrondinformatie

Genoeg reden dus om te veronderstellen dat het vanavond uit te voeren ‘all-American program’ voor veel toehoorders veel onbekende klanken zal bevatten. Dat zal zeker gelden voor de American Festival Overture van de in 1910 geboren William Schuman. Hij kreeg de kans de aandacht op zich te vestigen toen de beroemde dirigent van het Boston Symphony Orchestra, Serge Koussewitzky in oktober 1939 een tweedaags festival van Amerikaanse muziek organiseerde en Schuman vroeg om een openingswerk. De componist greep deze gelegenheid aan om een gedeeltelijke muzikale schildering te geven van zijn woonplaats New York. Aan het begin van de ouverture hoort u een eenvoudig themaatje bestaande uit een dalende en vervolgens weer stijgende kleine terts; het is een muzikale weergave van de ‘roep’ die sommige groepen jongeren gebruikten om elkaar voor een of andere actie te verzamelen. Op dit drietonige motief baseerde Schuman zijn ouverture waarin behalve beelden uit het New York van de componist ook associaties met het Leipzich van Bach worden opgeroepen, met behulp van de fugatische schrijfwijze.

CREDITS

muziek
William Schuman, Charles Ives, George Gershwin, Aaron Copland
uitvoering
New York Philharmonic
dirigent, piano
Leonard Bernstein
uitvoering voorprogramma
Yale University Band, Federatieband CJV