La grande Messe des Morts Op. 5 (requiem)

Hector Berlioz, Radio Filharmonisch Orkest

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Naar aanleiding van de Grande Messe des Morts door Hector Berlioz:

Een van de bekende gezegden van Berlioz luidt: ‘Indien op een gegeven ogenblik al mijn composities op één na zouden moeten verdwijnen, dan zou ik het liefst clementie willen inroepen voor La Grande Messe des Morts. Heeft niet elke componist zo’n ‘lievelingskind’?

Zelfs indien het de bewonderaars van Berlioz vrij staat de voorkeur te geven aan een van zijn andere werken, zij het de Damnation de Faust, Roméo et Juliette of de Symphonie fantastique, dan nog blijft de Grande Messe des Morts een monumentaal werk, waarin de zeer krachtige persoonlijkheid van de componist geheel tot zijn recht komt.

Ook nu verwonderen wij ons nog over zijn gevoel voor het grootse, het tragische en het machtige, en over zijn verbazingwekkende orkestrale vondsten. Wij kunnen ons ternauwernood voorstellen welke indruk zijn gedurfde orkestratie destijds moet hebben gemaakt, zoals in de Hostias uit de Messe, met de drie hoge fluiten en de acht lage trombones die samen zo’n angstwekkende afgrond suggereren.

En wat het Tuba Mirum betreft, waarin de in vier hoeken buiten  het orkest opgestelde groepen koperenblaasinstrumenten, en de zestien pauken… dit alles rechtvaardigt zonder twijfel Berlioz’ eigen geliefde beschrijving: ‘Dit was van een gruwelijke grootsheid…’. Vijf-en-twintig jaar geleden is mij in Paris de eer te beurt gevallen, in opdracht van Çolumbia’, voor de allereerst grammofoonplaat-opname van de mis, de hele Grande Messe des Morts in de Saint Eustache te dirigeren.

Het was een geweldige opgave alle akoestische problemen op te lossen, want destijds beheerste men de technische moeilijkheden in verband met dergelijke opnamen nog niet zoals vandaag: het heeft ons toen dan ook enige dagen gekost om de best mogelijke voorwaarden te scheppen voor een geslaagde opname.

Sindsdien heb ik deze mis verschillende malen gedirigeerd – o.a. tijdens het Festival van Praag in 1967 in de beroemde kathedraal van St. Vit – en het verheugt mij bijzonder dit werk nogmaals te mogen doen uitvoeren, dit keer in de voortreffelijke zaal van het Concertgebouw, en met medewerking van zulke uitmuntende ensembles als het Radio Filharmonisch Orkest en de koren van de NRU en de NCRV.

                                                                                             Jean Fournet

CREDITS

muziek
Hector Berlioz
uitvoering
Radio Filharmonisch Orkest
dirigent
Jean Fournet
solist
Alexander Young (tenor)
met medewerking van
Groot Omroepkoor en NCRV-Vocaal Ensemble