De Koning komt voorbij

Toneelgroep Studio

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Achtergrondinformatie

Als hoofdthema van het stuk kan gezien worden de naijver en de strijd om de macht tussen twee mensentypen, die voortdurend bezig zijn hun haan koning te laten kraaien en die ieder voor zich proberen een eigen imperium op te bouwen: de een in de reële werkelijkheid, de ander als schepper van een verbeeldingsrijk. De Koning komt voorbij en is dan ook duidelijk typenspel. De figuren krijgen in de loop van het spel wel karakter - en hopelijk enig vlees – maar het is een karakter dat binnen de ontwikkelingsmogelijkheden van hun type thuishoort.

Als ‘zoon’ en toekomstige opvolger van de ‘vaders’ fungeert de stokoude baby Namnam, die een omgekeerde ontwikkeling doormaakt. Zijn functie is echter gecompliceerder dan de rol van de baby die hem in het begin wordt opgelegd en waar hij overigens in de toenemende mate uitvalt; de andere maken namelijk bovendien van zijn machteloosheid gebruik om hun eigen wensen en verlangens in hem te projecteren of hun frustraties op hem af te reageren, op dezelfde wijze waarop de kindmannen hun machts- en koningsdromen eerst naar buiten en dan in zichzelf projecteren. Hun dromen worden vervuld: de Koning wordt opgeroepen. De toeschouwer krijgt hem echter nergens te zien in de reële uitoefening van zijn macht, maar alleen op de momenten dat de rivalen om het koningschap vechten óf wanneer hun greep op dan hun wereld, hun werkelijkheid al is verzwakt.

Als aan het eind van het stuk de stadia van oude jeugd naar infantiele ouderdom zijn doorlopen, is de Koning dan ook ongezien voorbijgegaan. In plaats van als een koningsspel zou men daarom De Koning komt voorbij met evenveel recht kunnen beschouwen als een kinderspel, als een spel van grote en kleine, jonge en oude kinderen. Het heeft dan ook nauwelijks zin zich af te vragen wat voor de figuren in het spel werkelijkheid is en wat fantasie, voor hen is alles werkelijkheid, ook hun spel, ook hun fantasie.

CREDITS

tekst
Sybren Polet
regie
Rudi van Vlaenderen
uitvoering
Toneelgroep Studio
decor
Lou Steenbergen
kostuums
Lisette van Meeteren
muziek
Piet Verlinden
cast
Frans Vorstman (Bruin), Els Bouwman (Saskia), Peter Oosthoek (Mannie), Ingeborg Uittenbogaard (Maja), Jules Hamel (Namnam), Dore Smit (Cily)