Blog

Interview met Wunderbaumer Matijs Jansen: Een voorstelling is voor mij geslaagd als ik er zelf van in de war raak

Door: Liesbeth Beneder

19.6.2016

Stop Acting Now © Wunderbaum

18 en 19 juni staat Wunderbaum op het toneel met hun nieuwste voorstelling The Future of Sex in samenwerking met Arnon Grunberg (tekst) en Johan Simons (regie). Deze voorstelling is onderdeel van een groter project The New Forest. Vier van deze stukken staan deze maand op het Holland Festival. Wunderbaumer Matijs Jansen vertelt over dit grote project en hun voorstellingen:

“Een man heeft een klein robotje in zijn armen. Ze zijn heel lief samen met elkaar. Hij houdt intens van zijn robotje. Maar je weet dat als ze samen thuis zijn ze ook seks met elkaar hebben. De man wordt door zijn buurt uitgekotst, maar bij zijn robotje krijgt hij wel de liefde die hij zoekt. Hij heeft echt voor zijn robot gekozen. Is dat nu slecht? Of juist misschien ook mooi? 

Van zo’n scène kan ik nou echt in de war raken. In onze voorstelling The Future of Sex, die afgelopen zaterdag in première ging, voeren we een wereld op die best wel kil is. Een wereld waarin we soms meer contact voelen met een robot dan met mensen. Het is een technologische wereld waarin we een geslachtloos kind kunnen krijgen en daarmee misschien ook een oplossing kunnen vinden voor onze eeuwige seksestrijd. Ons eerste gevoel is natuurlijk dat er niets boven de liefde met een mens gaat, maar biedt deze nieuwe wereld niet ook voordelen? Dit zijn de dilemma’s die wij uit willen zoeken in deze voorstelling. We geven geen antwoorden hoe het allemaal in elkaar zit, maar willen de kijkers meenemen in onze vraag hoe we ons hier nu toe kunnen verhouden. 

Met dit soort zoektochten zijn we eigenlijk in al onze stukken bezig. Voor het Holland Festival staan we dit jaar met vier voorstellingen op het programma. Ze zijn allemaal onderdeel van ons grotere project The New Forest, waar we de afgelopen jaren aan gewerkt hebben en dat we nu aan het afronden zijn. Het is een groot oeuvre waarin we op zoek gingen naar een nieuwe fictieve samenleving. Het idee kwam op toen de kranten bomvol stonden met dat ene woord: CRISIS. Wijzelf voelden in die tijd sterk de behoefte om aan iets groters te werken. Nu eens niet van los project naar het volgende. Wij besloten te onderzoeken of het echt zo erg met de wereld gesteld was en wilden uitzoeken of het niet tijd was voor een nieuwe samenleving. In de stukken die we gingen maken, zochten we naar antwoorden hoe die nieuwe wereld eruit zou kunnen zien. We betrokken veel denkers, platformen en initiatieven om hier samen met ons over na te denken.

We begonnen met een stuk als De Komst van Xia, dat we nu opnieuw op het Holland Festival uitvoeren op Java-eiland, waarin we op zoek gaan naar het fundament van onze samenleving. Daarna volgden Hospital, gericht op ons zorgstelsel, en daarna de Wet waarin we naar het juridische domein keken. Al snel bleek dat het geven van antwoorden niet het interessantste was. Veel spannender is het bevragen van de wereld waarin wij leven en om hier een theatrale vorm voor te vinden. Daar zijn we ons steeds meer op gaan richten in onze stukken.

We zijn heel serieus in onze aanpak; tegelijkertijd proberen we ook zoveel mogelijk humor in onze stukken te leggen. Onze benadering wordt door ons publiek ook wel ironisch genoemd, maar dat proberen we altijd te bevechten. Wij willen niet alles alleen maar onderuit halen. Wel proberen we niet teveel vast te houden aan onze instinctieve gevoelens over bepaalde ontwikkelingen. In ons stuk Helpdesk waarin een vrouw helemaal opgaat in een virtuele wereld proberen we dit natuurlijk wel zo verleidelijk mogelijk neer te zetten. En in ons stuk We doen het wel zelf over de participatiesamenleving zijn we kritisch ten aanzien van de oproep van de overheid om meer zelf te doen. Is het niet gewoon een bezuinigingsmaatregel? Tegelijkertijd nemen we deze oproep ook serieus: zou het inderdaad niet goed zijn als we ons meer actief opstellen?

Een voorstelling is voor mij geslaagd als ik er zelf van in de war raak. De wereld is niet zo zwart wit. We bevragen onszelf constant en willen niet vast blijven zitten. Tegelijkertijd lukt het ook niet om alles anders te maken en ons te bevrijden uit onze eigen kaders. In onze film Stop Acting Now zie je dit ook duidelijk. We concluderen dat ons acteren de wereld niet zal veranderen; we zullen tot echt handelen over moeten gaan. Ik besluit het acteren te verruilen voor het ontwikkelen van een app om zelf verbouwd voedsel te kunnen ruilen. Het krijgt de naam Tuinder, naar de datingsite Tinder. Het is een mooi idee, waar ik ook echt in geloof. Tegelijkertijd kan je het ook een heel neoliberaal hipsteridee noemen. Het blijkt dat de praktijk van wereldverbeteraar nog niet zo gemakkelijk is. Dit brengt ons dan toch weer terug bij het acteren en het zoeken naar manieren om je altijd te kunnen blijven verwonderen en je te verbazen over de wereld die zo mooi, grappig, vreselijk, corrupt en interessant is.” 

Fotocredit: Wunderbaum

The Future of Sex - Wunderbaum
18, 19 juni - Muziekgebouw aan 't IJ
Meer informatie & tickets

De komst van Xia - Wunderbaum
22 t/m 25 juni - FabCity
Meer informatie & tickets

Stop Acting Now - Wunderbaum
5, 6, 26 juni - EYE Film Instituut Nederland
Meer informatie & tickets

HF BLOG